مطالعه ریخت‌شناختی، ریخت‌سنجی و مولکولی برخی از جدایه‌های جغرافیایی نماتود بیمارگر حشرات Steinernema feltiae (Rhabditida: Steinernematidae) از شمال‌غرب ایران

Abstract

با هدف مطالعه صفات ریخت‌شناختی، ریخت‌سنجی و مولکولی جدایه‌های نماتود بیمارگر حشرات <em>Steinernema feltiae</em>، هشت جدایه از شمال‌غرب ایران مورد شناسایی و بررسی قرار­گرفت. در بین جدایه­ها تنوع ریخت­شناختی مشاهده نگردید ولی تنوع ریخت‌سنجی قابل توجهی ردیابی و جدایه‌های جغرافیایی بر اساس صفات لاروهای آلوده­کننده در سه گروه متفاوت قرار گرفتند، گروه اول متشکل از جدایه­های IRA25 و IRA30، گروه دوم شامل IRA21، IRA28، IRA34،IRA22 و IRA23 و IRA17 با بیشترین فاصله گروه سوم را تشکیل داد. گروه­بندی بر اساس داده­های ریخت­سنجی افراد نر، جدایه­ها را در چهار گروه قرار داد. جدایه­های IRA22 ، IRA23 و IRA21 یک گروه، IRA28، IRA34 و IRA25 گروه دوم و IRA30 و IRA17 هر کدام در یک گروه جداگانه قرار­گرفتند. مشابه گروه­بندی حاصل از لاروهای آلوده کننده، جدایه IRA17 به صورت جداگانه و با بیش­ترین فاصله نسبت به بقیه گروه­ها قرار­گرفت. در بررسی الگوی PCR-RFLP ناحیه ITS-rDNA با شانزده آنزیم­ برشی اختلافی بین جدایه­ها مشاهده نگردید ولی بین جدایه‌های ایرانی و جدایه Pumping اختلاف قابل ملاحظه­ای به عنوان تنوع درون گونه‌ای مشاهده گردید. نتایج نشان داد هر چند که الگوی PCR-RFLP ناحیه ITS-rDNA آنزیم‌های HinfI، MspI و MboI جهت تفکیک جدایه‌های مورد بررسی‌حداقل از جدایه Pumping نشانگر کارآمدی می‌باشد اما در تفکیک جدایه‌های بومی فاقد کارایی بوده و لازم است روش‌های کارآمدتر، از جمله تجزیه و تحلیل نسب شناختی مبتنی بر ترادف نوکلئوتیدی ITS-rDNA یا دیگر نواحی ژنومی مناسب، مورد ارزیابی و استفاده قرار گیرد.