تحلیل آماری و اقلیمی‌طوفان‌های گردوغبار در ایران

Abstract

<br /> <strong>زمینه و هدف:</strong> با توجه به افزایش این پدیده در سال‌های اخیر، پژوهش حاضر به تحلیل آماری و اقلیمی طوفان­های گردوغبار در ایران در سال 2015 پرداخته است.<br /> <strong>روش بررسی:</strong> دراین تحقیق از آمارساعتی کدهای هواشناسی استفاده شده­است. برای رسم گلباد از نرم افزار WRPLOT VIEW استفاده شده است. به منظور تحلیل سینوپتیکی طوفان مزبور، اطلاعات داده­های جو میانه و بالا از قبیل داده­های فشار تراز دریا، ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتو پاسکال، از پایگاه داده­ی NCEP/NCAR دریافت و الگوهای گردشی آن به­دست آمده است. جهت مشخص‌نمودن مسیر طوفان­های گردوغبار از مدل رهگیری بسته های هوا HYSPLIT استفاده شده­است.<br /> <strong>یافته­ها:</strong> زابل دارای بیش­ترین رخداد گردوغباردر سال 2015 بوده است. بیشترین سرعت باد و شدیدترین کاهش­دید در ایستگاه زابل در 6 جولای 2015 مشاهده ­شده‌است. توده­های گردوغباری در اراک و فسا از غرب و شمال غرب عراق و در زابل از افغانستان وارد ایران شده­است. نتایج پایگاه گردش­ جو میانه و ترازدریا در 21 جولای 2015 که شدیدترین کاهش دید در فسا روی داده، بیان­گر حضور یک کم­ارتفاع بر روی روسیه و یک پرفشار روی شمال دریای سیاه است. یک سامانه کم­فشار نیز روی پاکستان مشاهده شده‌است که زبانه­های آن تا مناطق شرقی و جنوبی ایران کشیده ­شده­است.<br /> <strong>بحث و نتیجه گیری:</strong> پدیده غباروزه در زابل می‌تواند دارای چشمه غبار محلی باشد. همچنین بیش­ترین رویداد تعلیق در شهرهای فسا و اراک با سرعت‌های کم­تر باد همراه است. بادهای شمال شرقی در دوره سرد سال می‌تواند به سبب بادهای 120 روزه سیستان باشد که تاثیر آن در شهر زابل بیشتر خواهد بود. در روزی که بیش­ترین کاهش دید مشاهده می‌شود اکثر مناطق کشور تحت­تأثیر زبانه­های مرکز پرفشار واقع روی غرب عراق، که در حرکت شرق­سوی خود به مرکز ایران رسیده‌است قرار گرفته‌اند.