مدل‌سازی هیدرودینامیکی و شوری خلیج گرگان به‌منظور استخراج فاصلة اطمینان بین مزارع پرورش ماهی تحت بار آلودگی لحظه‌ای

Abstract

از مسائل مهم در آبزی‌پروری تعیین فاصلة اطمینان بین مزارع پرورش ماهی در شرایط اعمال آلودگی مختلف است؛ یکی از این شرایط اعمال بار آلودگی لحظه‌ای است. در چنین شرایطی باید یک فاصلة اطمینان بین مزارع پرورش ماهی در هر پهنة آبی در نظر گرفت، به نحوی که آلودگی لحظه‌ای وارده به یک مزرعه به مزارع دیگر نرسد. خلیج گرگان یکی از مهم‌ترین منابع آبی همچنین، از مهم‌ترین تأمین‌کننده‌های ماهی کشور است. هدف از این تحقیق تعیین فاصلة اطمینان بین مزارع پرورش ماهی در خلیج گرگان است. در این تحقیق مدل‌سازی هیدرودینامیکی و شوری خلیج به صورت دو‌بعدی در محیط نرم‌افزار MIKE21 انجام شد. شوری در 19 ایستگاه مختلف طی 5 ماه (تیر تا آبان 1390) اندازه‌گیری شد و با استفاده از این داده‌ها مدل‌های شوری و هیدرودینامیک با دقت مطلوبی کالیبره و صحت‌سنجی شدند و مقدار ضریب مانینگ و ضریب پخش رودخانه به ترتیب برابر 025/0 متر بر ثانیه و 50 متر مربع بر ثانیه محاسبه شدند. سپس، با اعمال منبع آلودگی پایدار (شوری) به صورت نقطه‌ای در 6 نقطة مختلف از خلیج، مدل شوری اجرا شد و با استفاده از خروجی‌های مدل میزان پیک غلظت در فواصل مختلف از منبع آلودگی محاسبه و با غلظت اولیة ناشی از بار لحظه‌ای مقایسه شد. نتایج نشان داد که 9/99 درصد آلودگی تا فاصلة 100 متری از منبع آلودگی لحظه‌ای با فرآیند ترقیق کم شده است؛ بنابراین فاصلة اطمینان بین مزارع پرورش ماهی در خلیج گرگان m100 است.