کارایی شاخص‌های عددی و غیرعددی در تعیین تنوع زیستی بندپایان مزوفون خاک و لاشبرگ در شرایط فیزیوگرافی مختلف در جنگل‌های بلوط ایرانی

Abstract

این پژوهش با هدف بررسی کارایی شاخص­های عددی و مدل­های توزیع رتبه-فراوانی در ارزیابی تنوع مزوفون خاک و لاشبرگ در شرایط فیزیوگرافی مختلف انجام شد. نمونه­برداری در سه طبقه ارتفاعی پایین­بند، میان­بند و­ بالابند و در دو جهت جغرافیایی (شمالی و جنوبی) انجام شد. همچنین در هر طبقه ارتفاعی، سه طبقه شیب مختلف (کمتر از 25، 25-50 و بیش از 50 درصد) تعیین شد. سه خط­نمونه با طول حدود 100 متر در هر طبقه شیب پیاده شد. سه مرکز نمونه­­برداری در طول هر خط­نمونه (ابتدا، وسط و انتها) تعیین شد. در اطراف هر مرکز نمونه‌برداری، یک نمونه لاشبرگ و یک نمونه خاک از عمق 10 سانتی‌متری برداشت شد. در آزمایشگاه نمونه­های خاک و لاشبرگ در داخل قیف برلیز قرار داده شد تا بندپایان مزوفون موجود در آن خارج شوند. نتایج نشان­ داد که تنوع شانون­ وینر، یکنواختی پایلو و غنای­ مارگالف مزوفون به­طور معنی­داری تحت تأثیر عمق نمونه­برداری، جهت دامنه، شیب، ارتفاع از سطح دریا و اثر متقابل آنها قرار گرفته است. مقدار تنوع شانون وینر در دامنه شمالی، میان­بند، شیب کمتر از 25 درصد و در لاشبرگ بیش­ترین مقدار بود. تنوع شانون وینر و غنای مارگالف در میان­­بند هر دو جهت شمالی و جنوبی در لاشبرگ بیشتر بود و به­طور معنی­داری در عمق 10 سانتی­متری کاهش یافت.