واکاوی پیشران‌های خارجی تمدن نوین اسلامی

Abstract

آینده­پژوهی و واکاوی پیشران‌های جهانی و ترسیم فضای حاکم بر آینده روابط فرهنگی بین­المللی، چهارچوب مناسبی را برای ارائه تفسیری معقول از آینده درخشان و درعین‌حال تحول­پذیر تمدن نوین اسلامی فراهم می­آورد؛ به‌گونه‌ای‌که با بررسی زمینه‌ها و روندهای تأثیرگذار بر نقش­آفرینی تمدن نوین اسلامی در حوزه خارج از جهان اسلام، می‌توان به نیروهای در حال شکل­گیری در آینده نظام فرهنگی بین‌المللی اشاره کرد و به این نتیجه رسید که باتوجه‌به آینده روندهای فرهنگی جهانی، تمدن نوین اسلامی توانایی ایفای نقش بالنده در نظام بین­المللِ در حال تغییر و همچنین قابلیت شکل­دهی به هندسه قدرت جهانی را داراست؛ چراکه باتوجه‌به شرایط متحول، پویا و انتقالی نظام بین­الملل ـ‌که با روندهای پیچیدگی، شفافیت و آسیب­پذیری همراه است‌ـ تمدن نوین اسلامی قابلیت آن را دارد که به نقش­آفرینی فزاینده در آینده روندهای فرهنگی ـ تمدنیِ جهانی در خارج از جهان اسلام مبادرت ورزد و به بازیگری تأثیرگذار بر نظام تصمیم­گیری جهانی تبدیل شود. این مقاله با طرح این پرسش که مهم‌ترین پیشران‌های خارجی تمدن نوین اسلامی چیستند و چگونه پیشبرد این ایده را عملیاتی و تثبیت می­کنند، به شناخت دقیق تمدن نوین اسلامی و واکاوی پیشران­های ظهور و پیشبرد آن در خارج از جهان اسلام در سطوح دولت­ها، ملت­ها و سازمان­های بین­المللی می­پردازد.