کمی سازی استفاده‌های چوبی جنگل‌نشینان از جنگل‌های زاگرس در دهستان کاکاشرف شهرستان خرم‌آباد

Abstract

جوامع روستایی و عشایری از عمده‌ترین استفاده‌کنندگان از تولیدات و خدمات جنگل‌ها هستند. این پژوهش با رویکردی مردم شناسانه و با هدف شناخت انواع استفاده‌های چوبی جوامع روستایی و عشایری از جنگل، آشنایی با فرآیند استفاده و کمی کردن هر کدام از این استفاده‌ها در جنگل‌های شهرستان خرم‌آباد استان لرستان انجام شده است. جامعۀ انسانی مورد بررسی در این تحقیق اهالی روستای چشمه علی و عشایر ساکن در سامان عرفی این روستا بوده که معیشت آنها وابسته به دامداری سنتی، کشاورزی، باغداری و گردآوری محصولات جنگلی است. روش انجام تحقیق مردم‌نگاری بوده که برای جمع‌آوری اطلاعات آن از ابزارهای پژوهشی مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته و ساختار نیافته، مشاهدۀ مشارکتی، متر و نوار قطرسنج بهره گرفته شده است. نتایج استفاده‌های چوبی در قالب پنج طبقه: وسایل منزل و صنایع دستی، ساختمان، کشاورزی، انرژی و دامداری آمده است. نتایج نشان می‌دهد که هر خانوار روستایی به‌طور میانگین سالیانه 4/24 مترمکعب چوب مصرف می‌کند که مصرف چوب برای تولید انرژی با 99 درصد حجم استفاده را شامل می‌شود، همچنین هر خانوار عشایری در مدت تقریبی شش ماه حضور در ییلاق به-طور میانگین سالیانه 04/11 مترمکعب چوب مصرف می‌کند که در اینجا نیز مصرف چوب برای تولید انرژی 95 درصد حجم استفاده را در بر می‌گیرد. بنابراین با توجه به این‌که حجم عمده مصرف چوبی مربوط به سوخت و تولید انرژی است، گازرسانی به منطقه و ترویج استفاده از انرژی‌های نو همانند انرژی خورشیدی به‌منظور کاهش استفاده از هیزم توصیه می‌شود.