کارایی تصاویر سنجندة MODISو الگوریتم جهانی کشف آتش برای شناسایی آتش فعال در جنگل‏های زاگرس

Abstract

تصاویر سنجندة MODIS برای شناسایی آتش فعال به‏صورت گسترده در دنیا استفاده می‏شوند. اختصاص باندهایی خاص برای انجام این کار، این سنجنده را متمایز کرده است. از آنجا که هرساله آتش‏سوزی‏های زیادی در جنگل‏های غرب ایران اتفاق می‏افتد، این مطالعه با هدف بررسی پتانسیل تصاویر سنجندة MODIS و همچنین الگوریتم جهانی کشف آتش در جنگل‏های اطراف شهرستان مریوان انجام شد. مشخصه‏های 20 مورد آتش‏سوزی، که در سال 1389 در این منطقه رخ ‏داده بود، به‏عنوان واقعیت زمینی دریافت و به نقشه‏ای نقطه‏ای تبدیل شد. تصاویر سنجندة MODIS از دو ماهوارة Terra و Aqua در روز آتش‏سوزی و روزهای قبل و بعد از آن دریافت شد. این تصاویر در سطح تصحیحات L1B برای استفاده در الگوریتم یادشده مناسب‏اند. تصاویر ماهوارة Aqua در این سطح و تصاویر ماهوارة Terra در فرمت خام دریافت و با پردازش‏های اولیه به سطح L1B تبدیل شد. تصاویر با الگوریتم جهانی کشف آتش تحلیل و بررسی شدند. با مقایسۀ آتش‏های شناسایی‏شده از تصاویر با واقعیت زمینی، مشخص شد که 6 مورد از آتش‏ها با وسعت کم، شناسایی شده‏اند. علاوه بر این‏، 4 سلول آتش دیگر روی تصاویر شناسایی شدند که قبلاً گزارش نشده بودند. با بررسی نقشه‏های منطقه مشخص شد که موقعیت این چهار نقطه در مناطق شهری است. از دلایل مهم شناسایی نشدن تمامی آتش‏ها در این مناطق، می‏توان به عدم حرارت کافی آن‏ها در هنگام اخذ گذر ماهواره اشاره کرد. 30 درصد آتش‏ها شناسایی شدند که کشف همین مقدار نیز می‏تواند در جلوگیری و کاهش خسارت‏ها تأثیرگذار باشد. تصاویر سنجندة MODIS پتانسیل بالقوه خوبی در شناسایی آتش‏ها در جنگل‏های ناحیة رویشی زاگرس دارند، اما با استفاده از الگوریتم جهانی کشف آتش درصد شناسایی آتش‏ها پایین است. بنابراین، پیشنهاد می‏شود امروزه از این تصاویر و الگوریتم یادشده در پایش این ناحیه استفاده شود و تحقیق‏های تکمیلی برای بهبود الگوریتم متناسب با شرایط این ناحیة رویشی انجام شود.