تنوع زیستی و کلنیزاسیون قارچ‌های میکوریز آربوسکولار با برخی گونه‌های جنگلی زاگرس

Abstract

این تحقیق به‌منظور بررسی تنوع‌ زیستی قارچ‌های میکوریزی همزیست با برخی از گونه‌های درختی و درختچه‌ای در رویشگاه‌های شهرستان ایلام انجام گرفت. بدین منظور از هرکدام از گونه‌های ارغوان<em>، </em>آلبالوی وحشی، بادام برگ‌سنجدی، دافنه، شن، زالزالک، کیکم و وامچک، به‌طور تصادفی چهار نمونۀ ترکیبی خاک به‌همراه ریشه از عمق 30-0 سانتی‌متری برداشت شد؛ سپس مطالعات قارچ و خاک روی این نمونه‌ها انجام گرفت. در مجموع 42 گونۀ قارچی متعلق به 13 جنس متفاوت در ریزوسفر این درختان شناسایی شد. کلنیزاسیون ریشه بین 34/97 درصد در بادام برگ‌سنجدی تا 99/90 درصد در وامچک و میانگین تراکم جمعیت اسپور در هر گرم خاک، بین 8 عدد در گونۀ وامچک تا 33 عدد در گونه زالزالک متغیر بود. بررسی شاخص‌های تنوع زیستی نیز نشان داد که قارچ‌های همزیست با گونه‌های درختی از نظر غنا با هم اختلافی ندارند، ولی از نظر شاخص تنوع شانون- وینر، سیمپسون و یکنواختی پایلو، اختلاف معنی‌داری وجود داشت. به‌طوری‌ که قارچ‌های همزیست با گونۀ شن و وامچک به‌ترتیب بیشترین تنوع شانون وینر و قارچ‌های همزیست با گونۀ کیکم و شن، بیشترین شاخص یکنواختی را داشتند. گونه‌های شن، کیکم، آلبالوی وحشی، ارغوان، بادام برگ‌سنجدی و وامچک از نظر تنوع سیمپسون قارچ‌های میکوریزی در یک گروه قرار گرفتند. تنوع زیاد قارچ‌های میکوریز در این تحقیق می‌تواند نشان‌دهندۀ وجود تنوع زیستی زیاد خاک باشد. گونه‌های شن، کیکم و بادام برگ‌سنجدی تنوع زیستی قارچ‌های میکوریزی بیشتری داشتند که به‌علت بیشتر بودن عناصر غذایی و حاصلخیزی خاک در زیراشکوب آنهاست.