اولتیماتوم روس و نقش علماى نجف

Abstract

ماجراى اولتیماتوم روس - که بهانه آن اعتراض روسها به فعالیت مورگان شوستر در ایران بود - از دیدگاه علماى شیعه، به مثابه بود و نبود انقلاب مشروطیت مطرح بود و سکوت در برابر آن، به منزله پیروزى استبداد و استعمار تلقى مى‏شد. از این‏روى، بویژه پس از شکست و سرخوردگى در قضیه مشروطه دوم، که به اعدام برخى و تبعید برخى دیگر از علما انجامید، با تمام قوا تلاش کردند تا به برگ برنده‏اى براى آنان تبدیل شود. اهمیت قضیه چندان بود که حتى برخى از علماى ضد مشروطه، از جمله آیت‏الله سید محمدکاظم طباطبایى یزدى نیز، در این خصوص به فعالیت پرداخته و اعلامیه صادر کردند.