عالمان دین و امنیت اجتماعى در تاریخ معاصر

Abstract

نوشتار حاضر، درباره مسأله مهم و حیاتىِ امنیت اجتماعى و نقش عالمان دین، بویژه در بازه زمانى دوره قاجار بدین سوى، نگاشته شده است. وبدین منظور، نخست امنیت اجتماعى فرایندى دانسته مى‏شود که عاملان و کنش‏گران )بالفعل وبالقوه( اطمینان خاطر و رضایت نسبت به وضعیت کنونى و آتیه هویت و حیثیت فردى و جمعى خویش داشته و نیز ظرفیت وتوانایى تولید، حفاظت و استمرار بخشیدن به تمامى تلاشها و دستاوردهاى هویت و حیثیت ساز را در زمینه‏هاى گوناگون در رویارویى با تهدیدها و بازدارنده‏هاى درونى و بیرونى دارا باشند. طبعاً، امنیت در این صورت، برساخته عوامل و مؤلفه‏هاى متنوع بوده که دراین نوشتار، آنها را ذیل دو مؤلفه کلیدى: مؤلفه‏هاى نرم افزارى و مؤلفه‏هاى سخت افزارى قرار داده و معرفى مى‏نماید. مهم‏ترین کارهاى عالمان دین درساحَتهاى مؤلفه‏هاى نرم، همانا تقویت و حمایت از سرمایه اجتماعى، مبارزه با اندیشه‏هاى انحرافى و تفرقه افکنانه، و توسعه و پرورش نیروى انسانى است. اقدامها و سیاستهایى که عالمان دین، در بُعد مؤلفه‏هاى سخت امنیت اجتماعى انجام داده‏اند، به دو دسته تقسیم شده است: اقدامها و کارهاى سازنده، زیر ساختى و فرایندى در حوزه صنعت و اقتصاد و حمل و نقل و دیگر اقدامها و کارهاى بازدارنده و سلبى که در قالب تحریم تلاشها و کالاهاى استعمارگران و مبارزه مسلحانه با آنها انجام گرفته بازگو شده است. البته تمامى این مسائل در ارتباط با امنیت اجتماعى ارزیابى و تحلیل مى‏شود.