حاکمیت ملى و حقوق شهروندان از نگاه امام خمینى

Abstract

حاکمیت ملى، از مهم ترین حقوقِ شهروندان در دنیاى امروز به شمار مى‏آید. در نظام سیاسى اسلام نیز این اصل با تفاوتهایى پذیرفته شده است. مهم ترین پرسش در این گفتار این است که: آیا بین حاکمیت ملى و ولایت فقیه سازگارى وجود دارد یانه؟ شمارى این دو را باهم سازگاروشمارى ناسازگار دانسته‏اند. از دیدگاه امام خمینى، میان آن دو، نه تنها ناسازگارى وجود ندارد که آن دو کامل کننده یکدیگرند. درعین حال، بین دیدگاه امام و متفکران غربى در باره حاکمیت ملى، همانندیها و تفاوتهایى وجود دارد. <br />در حاکمیت ملى، از منظر غرب تعیین حاکم و شرایط آن و همچنین قانون‏گذارى، همگى از حقوق مردم به گونه‏اى مطلق شمرده مى‏شوند، ولى در اندیشه سیاسى امام، شرایط خاصى براى حاکم لازم است و در عرصه قانون‏گذارى نیز حاکمیت ملى در چار چوب شریعت قرار مى‏گیرد و مجلس شوراى اسلامى، به عنوان نمایندگان مردم اعمال حاکمیت مى‏کند، ولى این اعمال حاکمیت در طول قوانین اسلام قرار دارد. از این روى، قانون‏گذارى آنان نباید ناسازگار با شریعت اسلامى باشد.