الگوی فضایی مشارکت در انتخابات ریاست‌جمهوری (مطالعۀ موردی: دهمین و یازدهمین انتخابات ریاست‌جمهوری استان خراسان جنوبی)

Abstract

مشارکت ملی افراد جامعه در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی و... ، اساس مشروعیت نظام‌های سیاسی است. در این میان، نهاد انتخابات، مهم‌ترین ابزار تحقق مشارکت سیاسی برای شکل‌گیری مردم‌سالاری در حکومت‌های ملی است.انتخابات، یکی از مسائل مطرح در جغرافیای سیاسی است که با عنوان جغرافیای انتخابات بررسی می‌شود. با پیروزی انقلاب اسلامی، زمینۀ مشارکت مردم در سرنوشت سیاسی کشور بیش‌ازپیش فراهم شد. انتخابات ریاست­جمهوری در کشور ما، با توجه به نقش دولت در زندگی مردم، جزء مهم‌ترین انتخابات­ها به­شمار می‌آید. در این پژوهش، با رویکردی توصیفی- تحلیلی، میزان مشارکت استان خراسان جنوبی در مقایسه با کل کشور، طی یازده دوره انتخابات ریاست‌جمهوری بررسی می­شود و سپس به تحلیل فضایی انتخابات دوره‌های دهم و یازدهم، به­تفکیک آرای کاندیداها، در سطح شهرستان‌ها پرداخته می­شود. این پژوهش به این سؤال اساسی پاسخ می­دهد که روند مشارکت در این استان طی دوره‌های انتخاباتی (به­ویژه از سال 1383 پس از تقسیم خراسان بزرگ به سه استان) با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی آن در نوار مرزی شرق کشور، چگونه بوده است. مطابق نتایج، علی‌رغم اینکه خراسان جنوبی یک استان مرزنشین است، روند مشارکت بالایی را در دوره­های انتخابات ریاست‌جمهوری داشته است؛ به‌گونه‌ای­که در یازدهمین دورۀ انتخابات ریاست‌جمهوری، با 93 درصد شرکت در انتخابات، بیشترین مشارکت را در سطح کشور به خود اختصاص داده است.