مهاجـــرت و اثــرات آن بــر ساخـتار کشاورزی (مطالعۀ موردی: بخش مرکزی شهرستان سردشت)

Abstract

کشاورزی یکی از مهم‌ترین بخش‌های اقتصادی است که از جهت تولید مواد غذایی و محصولات کشاورزی صنعتی، نقش بسیار مهمی در توسعۀ اقتصادی ایفا می­کند. در این راستا نقش نیروی انسانی اهمیت بسیار دارد؛ به‌طوری‌که تغییرات کمی و کیفی نیروی انسانی و سرمایۀ انسانی، به تغییرات عمده در تولید محصولات کشاورزی منجر می­شود و بر بهره‌وری کشاورزی کاملاً اثرگذار است. این پژوهش، با رویکردی توصیفی- تحلیلی است و با مطالعات اسنادی و نیز برداشت‌های میدانی و پیمایشی انجام شده است. جامعة آماری پژوهش شامل 169 روستای بخش مرکزی شهرستان سردشت است که به روش خوشه‌ای مکانی و به شیوۀ تصادفی ساده، از میان آن‌ها 32 روستا به‌عنوان نمونۀ آماری انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS انجام گرفت. مطابق نتایج، مهاجرت مهم‌ترین عامل تغییر جمعیت است که آثار آن به‌صورت تغییر ساختار شغلی در بخش کشاورزی نمایان می‌شود. همچنین نتایج نشان می‌دهد در دورۀ مورد مطالعه، میزان اشتغال در بخش کشاورزی کاهش یافته و در دیگر بخش‌های اقتصادی افزایش یافته است. نتایج آزمون تی نیز نشانگر آن است که تغییرات جمعیتی منطقه، در میان ساختارهای کشاورزی، بیشترین تأثیر را بر ساختار شغلی بخش کشاورزی ایجاد کرده است. بررسی ارتباط میان مهاجرت و نهاده‌های کشاورزی نیز نشان می­دهد افزایش سرمایه، نیروی کار و سطح سواد موجب کاهش مهاجرت و افزایش سطح زیر کشت و افزایش ماشین‌آلات سبب افزایش مهاجرت می‌شود.