ارزیابی عوامل مؤثر بر مخاطرات سیلاب و تهیۀ نقشۀ حساسیت و احتمال وقوع آن با استفاده از مدل آنتروپی شانون (مطالعۀ موردی: حوضۀ آبخیز رودخانۀ فیروزآباد)

Abstract

در بین مخاطرات طبیعی، سیلاب اهمیت زیادی دارد. یکی از راه‌های اصلی کاهش خطرات ناشی از سیل، تهیۀ نقشه‌های حساسیت به وقوع سیل است. در این تحقیق از مدل آنتروپی شانون برای تهیۀ نقشه‌های حساسیت به وقوع سیل استفاده شد. ابتدا 34 نقطۀ سیلابی حوضۀ آبخیز فیروزآباد انتخاب شد و سپس این 34 نقطه به دو گروه طبقه‌بندی شدند که 22 نقطه، 65 درصد از موقعیت نقاط برای آموزش و مدلسازی و 12 نقطه، 35 درصد از موقعیت نقاط که در مدلسازی به‌کار گرفته نشده‌اند برای اعتبارسنجی استفاده شده‌اند که ابتدا به تهیۀ نقشۀ موقعیت سیل‌ها پرداخته شد و سپس 10 عامل‌ شیب، جهت شیب، لیتولوژی، کاربری اراضی، NDVI‌، SPI‌، TWI‌، طبقات ارتفاعی، بارندگی و فاصله از رودخانه به‌عنوان عوامل مؤثر در وقوع سیل در حوضۀ آبخیز فیروزآباد انتخاب شدند‌. اولویت‌بندی عوامل مؤثر در وقوع سیل توسط شاخص آنتروپی شانون نشان داد که لایه‌های NDVI (03‌/‌2)، بارندگی (00/2)، فاصله از رودخانه (‌89‌/‌1‌)،SPI (‌385‌/‌1‌)، طبقات ارتفاعی (999‌/‌0)، شیب با وزن (‌932/‌0)، لیتولوژی (478‌/‌0)، TWI (379‌/‌0) و کاربری اراضی (280‌/‌0) و جهت شیب (184‌/‌0) به‌ترتیب بیشترین تا کمترین تأثیر بر وقوع سیل را دارند. براساس نتایج منحنی ROC برای میزان پیش‌بینی مقدار سطح زیر منحنی با 35 درصد داده‌های اعتبارسنجی برابر ‌42‌/‌91 درصد‌ و برای میزان موفقیت با 65 درصد داده‌های آموزش برابر 53/92 درصد است. پس مدل آنتروپی شانون دارای صحت قابل قبولی در تهیۀ نقشۀ حساسیت به وقوع سیل در حوضۀ آبخیز فیروزآباد است.