بررسی تأثیر و کارائی سطوح مختلف نیتروژن بر عملکرد کمی و کیفی و اجزاء عملکرد دانه دو رقم کلزا در منطقة اهواز

Abstract

به منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف نیتروژن و کارائی آن بر عملکرد کمی و کیفی و اجزای عملکرد دانة دو رقم کلزای بهاره آزمایشی بصورت کرتهای یکبار خرد شده با طرح پایة بلوکهای کامل تصادفی با 4 تکرار در دانشکدة کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز در سال زراعی 80-79 اجرا گردید. در این آزمایش ارقام )پی.اف91/7045 وهایولا308( به عنوان فاکتور اصلی و چهار میزان نیتروژن (100، 150، 200و 250 کیلوگرم در هکتار) بعنوان فاکتور فرعی مورد بررسی قرار گرفتند. صفات مورد بررسی در این تحقیق عملکرد، اجزای عملکرد دانه، درصد روغن و پروتئین دانه و نیز اندازه‌گیری روند جذب نیتروژن در کل گیاه بود. نتایج نشان داد که اختلاف معنی‌داری بین ارقام، سطوح نیتروژن و اثر متقابل آنها در بیشتر صفات وجود دارد. بررسی روند جذب نیتروژن در سطوح مختلف کودی نشان داد که هیبرید هایولا از محدودة کودپذیری پایین اما از کار ایی مصرف نیتروژنی بالایی نسبت به رقم پی.اف برخوردار است، بطوریکه عملکرد دانه و روغن بیشتری بدست آورده بود.نتایج اثرات متقابل نشان داد که بالاترین عملکرد دانه و روغن در رقم پی.اف در سطح کودی 250 و در هیبرید هایولا در سطح کودی 150 کیلوگرم در هکتار بدست آمده است.همچنین این نتیجه در مورد اجزای عملکرد دانه، بجز وزن هزار دانه برای رقم پی.اف مشاهده شد.در میان اجزای عملکرد دانه، تعداد خورجین در بوته و تعداد دانه در خورجین همبستگی مثبت و معنی‌داری با عملکرد دانه و روغن نشان دادند، در صورتی که هبستگی منفی معنی‌داری بین وزن هزار دانه و تعداد دانه در خورجین بدست آمد. همچنین بالا بودن ضریب همبستگی عملکرد دانه با عملکرد روغن نشان داد که گزینش ارقام و سطوح نیتروژن می تواند براساس عملکرد روغن مورد ارزیابی قرار گیرد.