اندازه گیری و تخمین تبخیر و تعرق ذرت‘هندوانه و لوبیا

Abstract

کمبود آب در بسیاری از مناطق کشور باعث شده است که زمین های مناسب بصورت غیر قابل استفاده یا دیم زارها ‘که تولید کمی دارند. درآید. حتی در اراضی فاریاب غالبا عملکرد از مقدار بالقوه آن کمتر است که تاحدی ناشی از کمبود آب می باشد. تعیین تبخیر و تعرق واقعی نباتات برای برنامه ریزی آبیاری ضرورت خاص دارد. اندازه گیرهای مستقیم تبخیر وتعرق فقط برای بعضی از نباتات در معدودی از ایستگاههای تحقیقاتی ایران انجام شده است. از طرفی‘ تعیین تبخیر وتعرق واقعی کلیه نباتات تحت شرایط متنوع اقلیمی ایران محتاج به تحقیقات گستره وزمان طولانی است. در این بررسی تبخیر و تعرق واقعی نباتات ذرت‘ هندوانه و لوبیا از طریق اندازه گیری تغییرات رطوبت خاک با زمان و به حساب آوردن نفوذ آب به اعماق پایین تر از ریشه در شرایط آبیاری معمول در کرج تعیین گردیده است. سپس تخیمن تبخیز و تعرق این نباتات با بکاربردن معادلات اصلاح شده پن من وبلینی کریدل بدست آمده است و با مقادیر واقعی که از طریق اندازه گیری بدست امده است . مقایسه گردید. نتایج این بررسی نشان می دهد که مقدار تبخیرو تعرق واقعی این گیاهان درشرایط آبیاری معمول در کرج با مقدار محاسبه شده با فرمولهای پن من وبلینی کریدل ‘ متفاوت است. مقدار تبخیر و تعرق ماهیانه و فصلی فرمولهای تجربی با مقادیر اندازه گیری شده نسبتا نزدیک وتخمین بدست آمده قابل قبول است. پیشنهاد می شود که در استفاده از معادلات تجربی به منظور تعیین آب مصرفی روزانه گیاهان از طریق بررسی های لیسیمتری ‘ ضرایب گیاهی محلی تعیین ‘ ومعادلات واسنجی گردد. در غیر اینصورت کاربرد این معادلات فقط در دوره های طولانی می تواند تخمین قابل قبولی از تبخیر و تعرق بدست دهد.