بیماری زالی یا سفید شدن گیاهچه های مرکبات (Albinism) سید مهدی بنی هاشمیان، سید جواد زاد، قربانعلی حجا رود،

Abstract

سفید شدن گیاهچه یا آلبینیسم یکی از بیماری های مرکبات در مراحل اولیه جوانه زنی بذر و تشکیل گیاهچه است که کم و بیش در بسترهای کشت وجود دارد. گیاهانی که به طور کامل سفید شده و تماماً کلروفیل خود را از دست می دهند، از بین می روند. بررسی علل ایجاد این عارضه سالها توجه پژوهشگران را به خود معطوف داشته است. در تحقیقات اولیه برخی از گونه های آسپرژیلوس را در این باره دخیل می دانستند اما مطالعات بعدی نقش قارچ Alternaria alternata و متابولیتهای حاصله از آن را که مانع سنتز کلروفیل می شود، در ایجاد آلبینیسم روشن ساخت. این قارچ به عنوان یک ساپروفیت یا پارازیت ضعیف مطرح است و آلودگی بذرها به این قارچ اغلب به طور سطحی است و قارچ در پوسته بذر مستقر می گردد. به منظور بررسی تأثیر قارچهای سطح بذر روی گیاهچه، بذور چهار پایه مهم مرکبات یعنی نارنج، پونسیروس، ترویر سیترنج و سویینگل سیتروملو با استفاده از روشهای متداول در بیماری شناسی، بذر، شامل استفاده از کاغذ صافی مرطوب، استفاده از محیط غذائی آگاردار و کشت بذر در ماسه مرطوب، مورد بررسی قرار گرفت و قارچهای آلوده کننده جداسازی و شناسایی گردید. آزمایش بیماریزایی روی گیاهچه های پونسیروس با روش تلقیح بذر در مورد گونه های Alternaria alternate و Aspergillus spp. انجام شد و نقش A.alternata در ایجاد آلبینیسم محرز گردید اما Aspergillus spp. با روش و شرایط این آزمایش ایجاد بیماری ننمود.