بررسی تأثیر ویژگی‌های فیزیکی نهشته‌های مارنی حوضه سرخه سمنان بر ایجاد اشکال مختلف فرسایش

Abstract

یکی از بزرگترین مشکلات پروژه تغذیه مصنوعی سرخه در استان سمنان، وارد شدن میزان رسوب به صورت دائم به داخل حوضچه‌های آن است. این رسوبات حاصل فرسایش مارن‌های اطراف است که دارای ارتباط هیدروگرافی نزدیک با این سازه هستند؛ لذا هدف این مطالعه بررسی تأثیر ویژگی‌های فیزیکی و مهندسی نهشته‌های مارنی حوضه سرخه در به وجود آمدن اشکال مختلف فرسایشی است. متغیر اصلی اندازه دانه‌ها بوده و متغیرهای وابسته شامل جورشدگی، چگالی و شاخص فرسایش پذیری است. کاهش جورشدگی و افزایش چگالی باعث افزایش مقاومت و کاهش فرسایش‌پذیری شده و از طرف دیگر افزایش شاخص فرسایش پذیری باعث کاهش مقاومت مکانیکی و افزایش فرسایش شده است. از جمله عوامل اصلی موثر در این فرآیند ماسه متوسط، سیلت متوسط و رس است. ماسه متوسط و سیلت متوسط باعث افزایش جورشدگی، افزایش شاخص فرسایش‌پذیری و در نهایت کاهش چگالی شده‌اند. این ذرات در اشکال فرسایش آبراهه‌ای (R) بیشترین فراوانی را از خود نشان داده‌اند. از طرف دیگر با افزایش رس، عکس پدیده‌ی فوق مشاهده می‌شود. بیشترین فراوانی این متغیر در فرسایش سطحی کم تا متوسط (S) و در فرسایش سطحی شدید (H-S) مشاهده شده است. نتایج به‌دست آمده با استفاده از آنالیز عاملی به روش (Principal Axis Factoring) مورد تحلیل واقع شد و ارتباط متغیرهای اصلی و وابسته مورد تائید قرار گرفت. با این روش، متغیرهای کنترل کننده و تشدید کننده فرسایش کاملاً جدا از یکدیگر قرار گرفته‌اند و با نتایج به دست آمده کاملاً همخوانی دارد..