ارزیابی کیفی و تهیه نقشه‌های پتانسیل‌های خوردگی و رسوب‏گذاری آب زیرزمینی مرودشت

Abstract

تعیین پتانسیل خوردگی و رسوب‏گذاری یکی از با اهمیت­ترین جنبه­های کیفی منابع آب­های زیرزمینی در مصارف مختلف می­باشد. بنابراین، هدف از این پژوهش تعیین پتانسیل­های رسوب‏گذاری و خوردگی با استفاده از شاخص­های لانژلیر و رایزنر و تهیه نقشه­های این شاخص­ها و مؤلفه­های موثر بر آن­ها در آب زیرزمینی دشت مرودشت است. برای این منظور از تعداد 49 حلقه چاه کشاورزی در 5 سال نمونه­برداری و مؤلفه­های سختی­کل (TH)، کل جامدات محلول (TDS)، قلیائیت کل (TA) و pH اندازه­گیری شد. از روش زمین­آماری کریجینگ ساده برای پهنه­بندی شاخص رایزنر و لانژلیر و مؤلفه­های آن­ها استفاده گردید. نتایج نشان داد مدل کروی بهترین برازش را برای این شاخص­ها داشت. دامنه تأثیر از 15752 تا 32711 متر برای مؤلفه­ها متغیر بود و همچنین کلاس هم­بستگی مکانی از خوب تا متوسط تغییر داشت. میانگین شاخص لانژلیر 58/0 بود که پتانسیل رسوب‏گذاری کم تا متوسط را نشان داد. میانگین شاخص رایزنر 3/6 بود که بیانگر پتانسیل خوردگی کم آبخوان دشت مرودشت است. بر اساس نقشه­های پهنه­بندی در قسمت­های شمالی منظقه مؤلفه­های TH و TDS و به دنبال آن­ها شاخص لانژلیر بیشترین مقدار را داشت که پتانسیل رسوب‏گذاری متوسط را نشان می­دهد. در این قسمت تأثیر سازندهای کربناتی احتمالاً عامل افزایش شاخص لانژلیر ارزیابی شد. به­طور کلی، آب­های زیرزمینی مرودشت از نظر پتانسیل­های خوردگی و رسوب‏گذاری کیفیت متوسطی دارند.