بررسی ادبیات غنایی در فرش های تصویری دوره قاجار (مطالعه موردی: داستان های بهرام گور)

Abstract

قالی‌های تصویری، گروه نسبتاً بزرگی از قالی‌های دوره قاجار را تشکیل می‌دهند. در این میان تعداد قابل‌توجهی از آن‌ها تصویرگر ادبیات غنی ایران هستند؛ دسته گسترده‌ای از قالی‌های تصویری قاجار این مفهوم را با بهره‌گیری از خط نگاره‌ها، تجلی بخشیده‌اند. این مقاله ضمن معرفی عوامل زمینه‌ساز و مؤثر بر روند تصویرگری در قالی‌های قاجار، به معرفی و بررسی دسته‌ای از قالی‌های تصویری با مضامین و موضوعات ادبی که اختصاص به داستان‌های بهرام گور دارد، می‌پردازد. در این راستا ارتباط بین مضامین کتیبه‌ها با چگونگی تصویرگری، منبع الهام گیری و اهمیت موضوع داستان‌های مربوط به بهرام، مسئله پژوهش بوده و پاسخ‌دهی و ریشه‌یابی موارد نامبرده، از اهداف این مقاله است. طی مطالعات انجام‌گرفته، این داستان‌ها به جهت اهمیت موضوعی و جایگاه ویژه در آن مقطع تاریخی بازتابی از اوضاع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دوران مذکور در ایران‌اند. رویکرد نگارندگان به موضوع تاریخی – توصیفی و گردآوری مطالب و تصاویر به شیوه کتابخانه‌ای بوده است. اطلاعات به‌دست‌آمده به شیوه کیفی تحلیل‌شده‌اند.