نقش‌مایۀ عقرب در آثار تمدن‌های پیش از تاریخ ایران

Abstract

نقش‌مایه‌های هنری متنوعی که روی اشیای کشف‌شده ایجاد شده‌اند، اعتقادات قومی- مذهبی، باورها و آداب و رسوم اجتماعی و شرایط زیست‌محیطی و پاره‌ای واقع‌نمایی‌ها را نشان می‌دهند. عقرب جانوری ‌بسیار قدیمی است که ‌‌‌‌در گذشته منشأ‌ افسانه‌ها بوده و با ویژگی‌هایی چون حقارت، موذی‌گری، حیله و نیرنگ، شرارت و درد؛ نماد قدرت، مرگ، جنگجویی و نگهبان بوده است. باوجود اهمیت این نقش‌مایه، پژوهشی منسجم به منظور مطا‌لعه و بررسی آن صورت نگرفته؛ ازاین‌رو در این تحقیق به معرفی ویژگی‌های نمادین و اساطیری آن می‌‌پردازیم و شباهت‌های میان این نقش‌مایه در تمدن‌های مختلف ایران پیش از تاریخ را مطالعه می‌کنیم.