تحلیل تطبیقی مفهوم وطن در اشعار نزار قبانی و احمد شاملو

Abstract

وطن‌دوستی امری طبیعی است و از این امر، در آثار و اشعار شعرا و نویسندگانِ معاصر به شیوه‌ های گوناگون یاد ‌شده‌است. این مقاله به شیوة تطبیقی و بر مبنای مکتب امریکایی، دیدگاه دو شاعر؛ احمد شاملو –شاعر پارسی گوی– و نزار قبانی – شاعر عرب– را تحلیل می‌کند تا به پاسخ این پرسش برسد که چه تفاوت ها و شباهت های فکری در خصوص وطن در شعر این دو شاعر وجود دارد؟ در فراز و نشیب زندگی اجتماعی و ادبی این دو شاعر، وجوه اشتراک متعدّدی وجود دارد که باعث همسانی این مفهوم در بیان آنان شده‌است. این دو شاعر، عشق به وطن را در اشعار خود مطرح کرده‌ و از شهرهای مختلف نام برده‌اند و به فردایی بهتر و روشن‌تر برای وطن خویش امید دارند. هر دو شاعر طعم غربت و دوری از وطن را چشیده و این حسّ را در شعر خود منعکس کرده‌اند. نزار از این که وطن بزرگش به ‌اجزاء کوچک‌تر تقسیم شده و از شکوه پیشینش چیزی باقی نمانده احساس شرم می‌کند و شاملو برخلاف نزار، عشق آسمانی به وطن را با عشق زمینی درهم نمی‌آمیزد.