چالش های سازمان جهانی تجارت در حاکمیت جهانی بر حوزۀ نفت

Abstract

سازمان جهانی تجارت، سازمانی است جهانی با 160 عضو که داعیه جهانی نمودن اقتصاد و تجارت بین‌المللی را دارد. گفته می‌شود حدود 90 درصد تجارت جهانی (از نظر جمعیت جهان) امروزه تحت کنترل و شمول اصول بنیادین این سازمان قرار دارد. در رابطه با حاکمیت جهانی این سازمان بر حوزه نفت نیز برخی از کارشناسان حقوق انرژی از کشورهای واردکننده/ مصرف‌کننده نفت عقیده دارند؛ اصول بنیادین این سازمان می‌تواند همان‌طور که نسبت به کالاهای صنعتی قابلیت اِعمال دارد، بر نفت‌خام و مشتقات نفتی نیز قابلیت اِعمال داشته باشد. با این حال، از یک‌سو، یکسری ویژگی‌های منحصر به فردی در نفت‌خام وجود دارد که آن را از کالاهای صنعتی مستثنا می‌سازد و آن را از میان کالاهای هنجارپذیر خارج می‌کند و از سوی دیگر، یک دسته محدودیت‌های ذاتی و کاستی‌های ساختاری حقوقی نیز، فی‌نفسه، در نظام چندجانبه اقتصادی ـ تجاری و حقوقی سازمان جهانی تجارت موجود است که احتمالاً موجب چالش‌‌های جدی حقوقی در راه حاکمیت جهانی این سازمان بر حوزه نفت می‌شود.