داستان «ابلیسٌ ینتصر» توفیق حکیم از منظر ساختارگرایانه «بارت»

Abstract

خوانش ساختارگرایانه از متون ادبی یکی از راه‌های تحلیل متن از قرن بیستم تا به امروز است، بنیانگذار اصلی این مکتب را باید «بارت» دانست، او مدلی مبتنی بر پنج رمزگان را برای تحلیل متن ارائه داده است که به کمک آنها می توان به تحلیل ساختارگرایانه از بسیاری از متون ادبی دست یافت. <br />پژوهش حاضر که با روش توصیفی-تحلیلی نگاشته شده است، با انتخاب داستان کوتاه «ابلیس ینتصرِ» توفیق حکیم سعی کرده است تا خوانشی ساختارگرایانه از آن ارائه دهد؛ مهمترین یافته‌های این پژوهش بیانگر آن است که مدل رمزگان «بارت» به خوبی می‌تواند بدون نیاز به عوامل پیرامتنی چون ایدئولوژی مؤلف، تأثیرات جامعه، و تنها با تکیه بر خودِ متن، معانی آن را روشن و مشخص گرداند، لذا سعی شده است تا رمزگان یا کدهای معنایی داستان مذکور، استخراج و مورد بررسی قرار گیرد.