بررسی هنجارگریزی دربخشی از اشعار نزار قبانی

Abstract

اثرادبی نوشته‌ای است که درآن زبان متداول باروش‌ها وتمهیداتی که شاعر به کار می‌برد به هم میریزد تا زبانی ناآشنا با نظامی ‌جدیدبه وجودآید و این همان چیزی است که از آن به آشنایی زدایی تعبیر می‌شود این نوع کاربرد، زبان را ازحالت کاربرد اعتیادی بیرون می‌آورد و باعث برجسته شدن خصوصیت‌های آن می‌شود. از نظر ساختار گرایان هنجار گریزی یکی از موثرترین روش‌های برجستگی زبان و آشنایی زدایی در شعر است که بسیاری از شاعران از آن بهره برده اند. در ادبیات معاصر عرب به دنبال شرایط حاکم بر جامعه بعد از جنگ جهانی دوم وتاثیراتی که زبان وفرهنگ کشورهای اروپایی بر اعراب داشتند شاعران بسیاری به این شیوه اهتمام ورزیده اند وزبان شعر خود را متفاوت از قبل بیان کرده اند. یکی از شاعرانی که از هنجار گریزی در جهت برجسته سازی اشعار خود بهره برده است نزار قبانی است. وی با تاثیر از فرهنگ و ادبیات غربی و نگاه نافذ به میراث شعر عربی در جهت هنجار گریزی آوایی، معنایی، واژگانی، سبکی، و... گامهای موثر در زبان شعری برداشت. از اینرو این جستار در پی بررسی انواع هنجار گریزی قبانی در دیوان شعری «الرسم بالکلمات»است.