ارائه الگوی مدیریت سرمایه فکری در جمهوری اسلامی ایران

Abstract

در سالیان اخیر، سرمایه فکری همواره به عنوان یک منبع مهم برای سازمان به منظور توسعه و بالندگی و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار مطرح بوده است. پژوهش حاضر با استفاده از تحلیل داده بنیاد به دنبال طراحی الگوی مناسب برای مدیریت سرمایه فکری در ارتش ج.ا ایران است که در زمُره پژوهش‌های میدانی به شمار می‌رود و در آن پژوهشگر در قالب پرسشنامه و مصاحبه، داده‌های اولیه مورد نیاز را جمع‌آوری نموده است؛ در این راستا 36 مصاحبه با 19 نفر از استادانی که در دانشگاه‌های آجا، مدیریت تدریس می‌کنند صورت پذیرفت. در نهایت بر اساس مفاهیم مستخرج از شاخص‌های سرمایه فکری، مدل پارادایمی با استفاده از قضایای تئوریک ارائه گردید. در این راستا، «حرکت به سمت اقتصاد دانش بنیان» به عنوان شرایط علّی شناسایی شد که مولفه‌های آن عبارتند از: "کیفیت نیروی انسانی"، "کمیت نیروی انسانی" و "چشم اندازهای اقتصادی سازمان". همچنین در این مدل «سرمایه فکری» (طبقه محوری) و «ارتباطات سازمانی» (عوامل مداخله‌گر) بر استراتژی‌های تعامل و کنش موثر بوده­اند. مولفه‌های بستر مدل نیز شامل "فرهنگ"، "سرمایه اجتماعی"، "زیرساخت اطلاعاتی" و "سرمایه ساختاری" می‌باشد. در نهایت «مزیت رقابتی» پیامد و نتیجه عواملی چون "فاکتورهای انگیزشی پایداری شغلی"، "سرمایه اجتماعی فرآیندی"، "مدیریت ریسک پدیده نوین"، "مدیریت کارا در سازمان"، "ارزش‌محوری و آرمان‌گرایی"، "پدید آوردن شناخت مطلوب از سازمان"، "توسعه سرمایه سازمانی"، "مدیرین هزینه‌ها"، "رضایت کارکنان" و "کارآمدسازی منابع انسانی" شناسایی گردید.