بررسی تأثیر دوره‌های آموزشی مدیریت استرس بر توسعۀ مهارت مدیریت استرس کارکنان یک مرکز صنایع نظامی

Abstract

مقدمه: این پژوهش برای بررسی تأثیر دوره‌های آموزش مهارت‌های مدیریت بر توسعۀ مهارت مدیریت استرس کارکنان یک مرکز صنایع نظامی صورت گرفته است. روش: این پژوهش به لحاظ روش، تجربی و با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه کنترل انجام گرفته است. بدین منظور، جامعۀ آماری شامل کلیه مدیران و کارشناسان این مرکز تعیین شد و تعداد 132 نفر از کارشناسان و مدیران به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شده و به‌صورت تصادفی ساده در قالب یک گروه آزمون و یک گروه کنترل هرکدام به تعداد 66 نفر گمارش شده و با استفاده از روش پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون و با پرسشنامۀ استاندارد وتن و کمرون (1381) مورد بررسی قرار گرفتند. گروه آزمایش در 6 جلسه آموزش 90 دقیقه‌ای مهارت‌های مدیریت استرس، شرکت داده شد و گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکرد. داده‌های جمع‌آوری‌شده آزمون دو گروه پس از تحلیل توصیفی بااستفاده از روش تحلیل کوواریانس (ANCOVA) مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج: نتایج این پژوهش نشان داد که دوره‌های آموزشی مدیریت استرس بر تقویت مهارت مدیریت استرس کارکنان تأثیر معنا‌دار نداشته و از بین مؤلفه‌های مهارت، تنها موجب توسعۀ معنا‌دار مؤلفۀ حذف عوامل استرس‌زا شده و بر دو مؤلفۀ توسعۀ راهبرد‌های پیش‌فعالانه باهدف انعطاف‌پذیری و توسعۀ راهبرد‌های واکنشی باهدف غلبه بر استرس کوتاه‌مدت، تأثیر معنا‌داری نشان نداد. بحث: عواملی همچون: ویژگی‌های خاص بستر تحقیق، خصوصاً محیط شبه‌نظامی و ملاحظات امنیتی، عدم نیازسنجی اصولی و علمی آموزشی کارکنان و مدیران و عدم به‌کارگیری فناوری‌ها و الگوهای نوین آموزش ضمن‌خدمت، موجب شد تا آموزش‌های ارائه‌شده از اثربخشی کافی برخوردار نشوند.