تعیین تانسور هدایت هیدرولیکی توده سنگ ناهمسانگرد مغار سد رودبار لرستان

Abstract

مغار به عنوان فضای زیرزمینی برای ذخیره‌سازی پسماندهای شیمیایی، رادیواکتیو، هیدروکربن‌ها و همچنین جانمای نیروگاه‌های برق آبی مورد استفاده قرار می‌گیرد. ساخت مغار دارای پیچیدگی‌های خاصی است و یکی از مهم‌ترین مشکلات مربوط به آن، نشت آب است. شبیه‌سازی نشت به این فضاها و تخمین دقیق مقدار آن به ارزیابی دقیق خواص فیزیکی منطقه به ویژه ضریب هدایت هیدرولیکی بستگی دارد. با وجود ناهمسانگردی توده سنگ‌های شکسته، در اغلب مطالعات از فرض ضریب هدایت هیدرولیکی همسانگرد استفاده می‌شود. در این مطالعه، هدف بررسی میزان ناهمسانگردی ضرایب هدایت هیدرولیکی با استفاده از مطالعه موردی مغار نیروگاه تلمبه ذخیره‌ای سد رودبار لرستان است. برای این منظور، از مدلسازی سه‌بعدی شبکه شکستگی‌های گسسته برای محاسبه مقدار نشت استفاده شده است. مطالعه آماری بر روی داده‌های شیب و جهت شیب درزه‌ها، مشخص کرد که منطبق‌ترین توزیع آماری متناسب با آن‌ها توزیع توانی است. پارامتر آزمون واتسون- ویلیامز برای شیب و جهت شیب شبکه شکستگی‌های مدل شده به ترتیب 54/0 و 27/0 برآورد و در نتیجه مدل اعتبارسنجی شد. با بررسی اندازه المان نماینده به ابعاد 1 تا 12 متر، اندازه مناسب برای آن 7 متر تعیین شده است. استخراج مولفه‌های تانسور ضرایب هدایت هیدرولیکی نشان می‌دهد که ناهمسانگردی هیدرولیکی توده سنگ که ناشی از شکستگی‌های آن است، ممکن است منجر به تفاوت بیش از 7 برابری ضریب هدایت هیدرولیکی در جهات مختلف شود.