تاثیر نانو دی‌اکسید تیتانیوم و نیترو پروساید سدیم بر شاخص‌‌های جوانه‌زنی بذر، بنیه و آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت گیاهچه‌ی جو افضل تحت تنش شوری

Abstract

شوری از مهم­ترین عوامل محدود کننده رشد و عملکرد گیاهان زراعی در بسیاری از مناطق دنیا است. به منظور بررسی اثر نانو دی­اکسید تیتانیوم و نیترو پروساید سدیم بر شاخص­های جوانه­زنی و میزان آنزیم­های آنتی­اکسیدانت گیاهچه­های جو رقم افضل تحت تنش شوری آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام شد. فاکتورهای مورد مطالعه شامل 1. نانو دی­اکسید تیتانیوم در چهار سطح (0، 500، 1000 و 2000 میلی­گرم در لیتر)، 2. نیترو پروساید سدیم در دو سطح (0 و 100 میکرو­مولار) و 3. تنش شوری در سه سطح (0، 50 و 100 میلی­مولار کلرید سدیم) بودند. تنش شوری شاخص­های جوانه­زنی بذر مانند درصد و سرعت جوانه­زنی، شاخص بنیه، طول ریشه­چه، طول ساقه­چه، میانگین زمان جوانه­زنی و محتوی رطوبت نسبی برگ در گیاهچه را کاهش و نشت الکترولیتی غشاء را افزایش داد. در حضور نانو دی­اکسید تیتانیوم اکثر شاخص­های جوانه­زنی و فعالیت­ آنزیم­های آنتی­اکسیدانت کاتالاز (CAT)، آسکوربات پراکسیداز (APX) و به ویژه سوپر اکسید دیسموتاز (SOD) افزایش یافتند. کاربرد نیترو پروساید سدیم موجب تعدیل نشت الکترولیتی غشاء (EL) و اثرات منفی تنش­ شوری شد. برهمکنش نانو دی اکسید تیتانیوم (500 میلی­گرم در لیتر) و نیترو پروساید سدیم (100 میکرومولار)، میزان آنزیم­های سوپر اکسید دیسموتاز، آسکوربات پراکسیداز و کاتالاز را تحت تنش 100 میلی­مولار کلرید سدیم به ترتیب 28، 8/16 و 9/17 درصد افزایش داد. به نظر می­رسد نیترو پروساید سدیم در حضور نانو دی­اکسید تیتانیوم از طریق تعدیل اثرات بازدارنده کلرید سدیم، بر بهبود شاخص­های جوانه­زنی و میزان آنزیم­های آنتی اکسیدانت­ گیاهچه­های جو تاثیر مناسب داشته باشد.