جو شرنگ آلود سازمان: مفهوم سازی و سنجش

Abstract

سازمان به مثابه یک موجود زنده، گاه دچار جوی شرنگ آلود می شود. از آنجا که چنین جوی، آبستن پیامدهای کژکارکردی برای اعضای سازمان است، شناسایی ابعاد و مؤلفه های شکل دهنده و نیز تدوین ابزاری برای سنجش آن بایسته است. از این رو، پژوهش حاضر با هدف تدوین و اعتباریابی پرسشنامه ای برای سنجش جو شرنگ آلود سازمان انجام شده است. به این منظور، نخست از دل پیشینة نظری، ابعاد و مؤلفه هایی برای آن شناسایی شدند. در ادامه، پرسشنامة اولیه ای تدوین و پس از اطمینان از سازگاری درونی، بین نمونه 600 نفری از کارکنان سازمانهای اجرایی ارسنجان، سعادت شهر و مرودشت، به صورت طبقه ای نامتناسب توزیع شد. برای بررسی مقدماتی روایی سازة سنجه، از تجزیة مؤلفه‌های اصلی و به منظور اجتناب از تهدید واریانس مشترک، آزمون یک عاملی هارمن اجرا شد. برای اعتبارسنجی پرسشنامه، پایاییهای ثبات و همسنگ و رواییهای همگرا و واگرا با استفاده از نرم افزارهای PSS، Amos Graphics و Smart PLS ارزیابی شدند. نتیجة پژوهش به تأیید ابعاد ساختار فیزیکی شرنگ آلود، روابط بین فردی شرنگ آلود، نظام شرنگ آلود پاداش و جبران خدمت و رهبری زهرآگین انجامید. سنجة نهایی پرسشنامه ای 57 گویه ای بر مبنای مقیاس طیف پنج گزینه‌ای لیکرت بود.