شناسایی و رتبه بندی عوامل تخریب جنگل های مانگرو با استفاده از روش Promethee II

Abstract

جنگل‌های مانگرو در ایران اهمیت خاصی دارند. این تحقیق باهدف شناسایی و رتبه‌بندی عوامل تخریب جنگل‌های مانگرو انجام‌شده است. نتایج این تحقیق می‌تواند مبنای استواری برای درک شرایط پیش روی جنگل‌های مانگرو باشد و باعث بهبود مدیریت و حفاظت جنگل‌های مانگرو شود. در این پژوهش به‌منظور شناسایی و رتبه‌بندی عوامل تخریب از روش تصمیم‌گیری چند معیاره Promethee II استفاده شد. رتبه‌بندی عوامل طبیعی تخریب جنگل‌های مانگرو نشان داد، آفات با وزن 71/0 به‌عنوان مهم‌ترین عامل مطرح است و پس‌ازآن طوفان و باران اسیدی به ترتیب با اوزان 20/0 و 095/0 در رتبه‌های بعدی قرار دارند. نتایج نشان داد وزن عوامل تخریب انسانی بیش از پنج برابر عوامل تخریب طبیعی است. در مورد عوامل مخرب انسانی آلودگی‌های نفتی با وزن 226/0 به‌عنوان مهم‌ترین عامل مطرح است و پس ‌از آن پسماندهای صنعتی و شهری، توسعه اسکله‌ها و بنادر، عدم ارزیابی زیست‌محیطی در پروژه‌ها، عملکرد ضعیف درزمینه ترویج، سرشاخه‌زنی برای تامین علوفه، آبزی‌پروری و تامین سوخت به ترتیب با اوزان 19/0، 182/0، 136/0، 128/0، 082/0، 043/0 و 041/0 در رتبه‌های بعدی قرار دارند. نتایج این پژوهش نشان داد اصلی‌ترین عامل تخریب جنگل‌های مانگرو در منطقه مورد مطالعه آلودگی‌های ناشی از مواد نفتی و پسماندهای صنعتی و شهری است. ازآنجایی‌که جنگل‌های مانگرو در ایران نزدیک ذخایر و پروژه‌های عظیم نفتی و گازی قرار دارد، فرآیند استحصال، تبدیل و حمل‌ونقل این منابع و توسعه شهری بدون در نظر گرفتن ارزیابی‌های زیست‌محیطی بر اکوسیستم جنگل‌های مانگرو در منطقه اثرات زیانباری دارد.