بررسی اثرات تغییر اقلیم بر نیاز آبی درخت سیب در طول دوره رشد (مطالعه موردی: ایستگاه های ارومیه و سمیرم)

Abstract

<strong>آب و امنیت غذایی چالش­های جدی در مطالعات تغییر اقلیم محسوب می­شوند. چراکه هر دو عامل به‌شدت از این پدیده تأثیر می­پذیرند. بر همین اساس، هدف از پژوهش حاضر بررسی اثرات تغییر اقلیم بر نیاز آبی سیب در طول فصل رشد می­باشد. به این منظور از آمار پایگاه </strong>ECMWF<strong> برای داده­های مشاهداتی دو ایستگاه سمیرم و ارومیه طی بازه زمانی 20 ساله (2016-1996) استفاده شد. برای بررسی این کمیت در 20 سال­ آتی از داده­های روزانه­ی ریز گردانی دینامیک پروژه­ی </strong>CORDEX<strong> با دقت مکانی چهل و چهار صدم برای خروجی مدل </strong>ICHEC-EC<strong>-</strong>EARTH<strong> تحت دو خط سیر 5/4 و 5/8 واداشت تابشی (</strong>RCP<strong>) برای بازه زمانی (2037-2017) بهره گرفته شد. به‌منظور کاهش خطاهای موجود در برآوردهای مدل، عمل پس پردازش روی‌داده‌های برآورد شده صورت گرفت. سپس با دادهای دمای کمینه، دمای بیشینه، رطوبت نسبی، سرعت باد و تابش، تبخیر-تعرق پتانسیل به روش پنمن مانتیث فائو که از دقت بالاتری نسبت به سایر مدل­ها برخوردار است محاسبه و با استفاده از آزمون ناپارمتریک من- کندال و شیب سن در محدوده اطمینان 95% روند تبخیر-تعرق مشخص شد. در آخر نیاز آبی در طول فصل رشد سیب نیز بررسی گردید. نتایج نشان داد که روند تبخیر-تعرق در هر دو ایستگاه در طول فصل رشد رو به افزایش است. افزایش </strong>ETO<strong> فصل رشد درخت سیب ایستگاه­ها نسبت به دوره پایه برای خط سیر 5/4 و 5/8 در مورد ایستگاه سمیرم 84/3 و 37/7 و برای ایستگاه ارومیه 04/5 و 16/8 پیش‌بینی گردید؛ و از طرفی این روند افزایشی باعث افزایش نیاز آبی درخت سیب خواهد شد. بیشترین میزان تبخیر و نیاز آبی در داده­های مشاهداتی و برآورد شده برای دوره رشد میوه رخ‌داده است، در این مرحله کم­ترین بارش مؤثر، بیش­ترین میانگین دما اتفاق افتاده است؛ اما درمجموع درصد تغییرات آینده مرحله جوانه­زنی بیشتر از مراحل دیگر بود.</strong>