تأثیر گوگرد بر میزان تثبیت ازت و برخی صفات رشد دو رقم سویا با استفاده از روش رقت ایزوتوپی 15N

Abstract

معمولاً در خاک‌های آهکی با کربنات کلسیم و اسیدیته زیاد، رشد و نمو گیاه به دلیل کاهش جذب برخی عناصر غذایی مطلوب نیست. همچنین فرآیند تثبیت بیولوژیک ازت در لگوم‌های مورد کشت و رشد و عملکرد گیاه در این نوع خاک‌ها کمتر است. لذا استفاده از مواد تولیدکننده اسید (نظیر گوگرد) و کاهش اسیدیته خاک سبب بهبود رشد گیاه و تثبیت بیولوژیک ازت می شود. این تحقیق به صورت فاکتوریل درقالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در گلخانه پژوهشکده کشاورزی، پزشکی سازمان انرژی اتمی اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل شش سطح گوگرد (صفر، یک، دو، پنج، 10 و 15 تن در هکتار) و دو رقم سویا (سحر و ویلیامز) بود. براساس نتایج حاصل افزایش گوگرد موجب کاهش اسیدیته خاک و افزایش هدایت الکتریکی خاک شد (01/0P<). استفاده از گوگرد تا پنج و 10 تن در هکتار به ترتیب برای رقم سحر و ویلیامز سبب افزایش وزن خشک گیاه گردید. اما مصرف مقادیر بیشتر گوگرد، سبب کاهش وزن خشک گیاه شد که می تواند به دلیل زیاد شدن هدایت الکتریکی خاک ناشی از مصرف گوگرد باشد. علی رغم زیاد شدن هدایت الکتریکی خاک در تیمار 15 تن گوگرد در هکتار، میزان تثبیت ازت توسط هر دو رقم سویا به دلیل مساعد شدن واکنش خاک ناشی از اکسایش گوگرد، افزایش یافت.