بررسی اثرات پرتو گاما بر ترکیبات زیست فعال، رنگ و بار میکروبی زعفران

Abstract

در این پژوهش، اثرات پرتو گاما بر ویژگی­‌های فیزیکی و شیمیایی زعفران ایرانی (<em>Crocus sativus L.</em>) مانند کروسین (عامل مؤثر در رنگ زعفران)، کامفرول (از ترکیبات زیست فعال پلی­فنولی) و سافرانال (جزء اصلی مواد فرار معطر زعفران)، رنگ شامل نمایه­‌های *L, b*, a* و ΔE_h و بار میکروبی نمونه‌­های زعفران بررسی شده‌­اند. نمونه‌­های زعفران در گاماسل 220 تا دزهای _°، 1، 2، 3، 4، 5 و kGy 6 پرتودهی شدند. سپس ترکیبات مؤثر آن‌ها استخراج و میزان تغییر آن و نیز بار میکروبی نمونه­‌های زعفران بررسی شدند. نتایج حاصل نشان می­‌دهد که ضمن کاهش بار میکروبی زعفران، میان 21 ترکیب زیست فعّال جدا شده به وسیله­‌ی HPLC، مقدار کروسین، کامفرول و سافرانال در سه منطقه‌­ی این مطالعه، تحت تأثیر تابش­‌دهی گاما قرار گرفتند. به طور کلی نتایج نشان می‌­دهند که پرتودهی زعفران تا دز kGy 6، بدون تأثیر نامطلوب در ترکیبات مؤثر زعفران، باعث کاهش چشم­‌گیر بار میکروبی می‌شود. هم­چنین تیمار کردن زعفران با پرتو 4 و kGy 6، منجر به افزایش چشم­‌گیر (0.01>p) یا عدم تغییر رنگ و ترکیبات زیست فعّال می­‌شوند.