تعیین دز مناسب پرتو گاما برای ایجاد جهش در جوانه‌های انار (رقم ملس ساوه)

Abstract

انار در بسیاری از مناطق ایران کشت می‌شود. با توجه به حساسیت میوه‌ی انار به کرم گلوگاه، ایجاد ارقام جدید سازگار، لازم و ضروری است. تنوع ژنتیکی از عوامل ضروری برای اصلاح نباتات است. جهش، ابزار سودمندی در تقویت تنوع ژنتیکی و ایجاد ارقام جدید در درختان میوه و گیاهان زراعی است. اولین گام در اصلاح به روش جهش‌زایی، تعیین دز مطلوب پرتودهی است. لذا این پژوهش به منظور تعیین دز مناسب پرتو گاما انجام شد. ابتدا قلمه‌هایی از شاخه‌های یکساله‌ی انار تهیه و میزان زنده‌مانی جوانه در قلمه‌ها در دزهای مختلف پرتو گاما مورد بررسی قرار گرفت. دزهای مورد استفاده شامل 12 مقدار از صفر تا 120 گری (º، 20، 30، 40، 50، 60، 70، 80، 90، 100، 110 و 120) بودند. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با 12 تیمار طراحی شد. میزان زنده‌مانی، اختلاف معنی‌داری در سطح احتمال %1 بین نمونه‌های شاهد و نمونه‌های پرتودیده در دزهای مختلف نشان داد. رگرسیون خطی بین درصد زنده‌مانی و دز پرتو گاما محاسبه شد. براساس دز مشخص شده برای 50LD (Gy 45)، دز مناسب در این آزمایش 36 گری تعیین شد.