اثر تلفیق پرتو گاما و اسانس زیره‌ی سبز در مدیریت خسارت لمبه‌ی گندم

Abstract

در تلاش برای دست‌یابی به روشی کاربردی با استفاده از ترکیب‌های طبیعی برای کنترل آفت‌های انباری، اثر تلفیق پرتو گاما با اسانس گیاهی زیره-ی سبز بر روی میزان مرگ و میر لاروهای لمبه‌ی گندم مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش‌ها در شرایط دمای 1±27 درجه‌ی سلسیوس و رطوبت نسبی 5±65 درصد در 3 حالت طراحی و اجرا شدند: 1) پرتودهی و اسانس‌دهی نمونه‌ها به صورت هم‌زمان 2) اسانس‌دهی حشره‌هایی که 3 روز قبل پرتودهی شده بودند. 3) پرتودهی حشره‌هایی که 3 روز قبل اسانس‌دهی شده بودند. میزان مرگ و میر 24 ساعت پس از شروع اولین تیمار مورد ارزیابی قرار گرفت. نتیجه‌ها نشان دادند هر گاه پرتو گاما به صورت تلفیق شده با اسانس گیاه زیره‌ی سبز روی لاروهای لمبه‌ی گندم مورد استفاده قرار گیرد، اثر هم‌افزایی معنی‌داری را نشان می‌دهد. در لارو لمبه‌ی گندم بهترین حالت تلفیق نوع سوم (اسانس‌دهی و 3 روز بعد پرتودهی) است چرا که دزهای 900 و 1000 گری پرتو گاما در تلفیق با هر 3 دز اسانس گیاهی پس از 35 روز باعث مرگ و میر 100 درصدی در جمعیت لاروهای لمبه‌ی گندم شد، این در حالی است که در روش استفاده از پرتو گاما به تنهایی، مرگ و میر در دز 1000 گری پس از 35 روز به 66/36 درصد رسید. نتیجه‌ها حاکی از مؤثر بودن تلفیق پرتو گاما با اسانس گیاهی زیره‌ی سبز در مدیریت لمبه‌ی گندم هستند.