ارزیابی کارایی مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانه‌ای در تولید کنجد رقم ناشکوفا

Abstract

معرفی رقم جدید کنجد ناشکوفا طی سال‌های اخیر سبب استقبال کشاورزان جهت کشت این گیاه مهم در استان گلستان شده است. از طرفی استفاده از کودهای شیمیایی، سوخت‌های فسیلی، الکتریسیته، بذر، سم و ماشین‌آلات در تولید کنجد سبب مصرف مقادیر قابل توجهی انرژی و در نتیجه انتشار گازهای گلخانه‌ای شامل CO₂، N₂O و CH₄ می‌شود. افزایش غلظت چنین گازهایی در جو می‌تواند موجب گرم شدن کره زمین شود. به‌همین‌منظور در پژوهشی میزان مصرف سوخت، انرژی و انتشار گازهای گلخانه‌‌ای در مزرعه کنجد در ایستگاه تحقیقات عراقی محله گرگان در سال 1397 مورد بررسی قرار گرفت. براساس نتایج، مصرف سوخت و الکتریسیته برای تولید یک هکتار کنجد به­ترتیب 108 لیتر و 155 کیلووات ‌‌ساعت بود. از هر هکتار کنجد معادل 1978 کیلوگرم معادل دی‎اکسیدکربن در هکتار به جو آزاد گردید. همچنین کارایی مصرف انرژی 63/1 تخمین زده شد. انتظار می‌رود با توجه به بهره اقتصادی بالای این رقم کنجد و همچنین مصرف کمتر انرژی نسبت به سویا و پنبه، کشت آن در گلستان مورد توجه قرار گیرد. از طرفی انجام تحقیقات جدید در زمینه امکان کشت حفاظتی، معرفی ارقام جدید و مدیریت‌های زراعی مختلف جهت کاهش مصرف نهاده‌های شیمیایی و در نتیجه کاهش مصرف انرژی و پتانسیل گرمایش جهانی باید مد نظر قرار گیرد.