پهنه‌بندی اگرواکولوژیکی استان زنجان جهت برآورد پتانسیل و خلاء عملکرد نخود دیم

Abstract

درک پتانسیل عملکرد و فاصله موجود بین عملکرد واقعی گیاهان زراعی با عملکرد قابل دست‏یابی جهت تشخیص عوامل محدود کننده‏ عملکرد ضروری می‏باشد. دانستن استعداد یک منطقه جهت تولید یک محصول خاص می‏تواند موجب سرمایه‏گذاری بر روی آن محصول در منطقه شود. بنابراین کمی‏سازی عملکرد پتانسیل در شرایط دیم، مقایسه عملکرد پتانسیل با عملکرد واقعی و تعیین خلاء عملکرد در نواحی مختلف استان زنجان و تهیه نقشه‏های پهنه‏بندی اگرواکولوژیکی تولید نخود در استان از طریق رهیافت سیستم‏های اطلاعات جغرافیایی (GIS) از جمله اهداف این تحقیق بودند. متوسط عملکرد پتانسیل در شرایط دیم استان با استفاده از یک مدل ساده شبیه‏سازی گیاه نخود برابر با (1075-559) 727 کیلوگرم بر هکتار برآورد شد. با توجه به اینکه میانگین عملکرد واقعی در استان 408 کیلوگرم در هکتار گزارش شده‏ است (میانگین 3 سال زراعی 88-1387 تا 90-1389)، خلاء عملکرد استان به‏طور میانگین (59-24) 43 درصد تخمین زده شد. این میزان خلاء عملکرد برابر (475-157) 320 کیلوگرم در هکتار است. مهمترین نکته‏ای که از این تحقیق بدست آمد این بود که امکان افزایش تولید زیادی در استان نسبت به عملکردهای فعلی وجود دارد. نتایج آنالیز خلاء عملکرد استان نشان داد که با پوشش 80 درصد عملکرد پتانسیل، امکان افزایش عملکرد از 5 تا 95 درصد (48 درصد به صورت میانگین) نسبت به عملکردهای فعلی وجود دارد. بهبود مدیریت کاشت، داشت و برداشت نخود، اصلی‏ترین و کم‏هزینه‏ترین راه برای پر کردن خلاء عملکرد استان زنجان می‏باشد.