تجزیه ‌‌‌‌‌‌‌‌‌و تحلیل همبستگی، رگرسیون و علیت برای عملکرد دانه و اجزای آن در هیبریدهای زودرس ذرت دانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای

Abstract

به‌منظور بررسی همبستگی ژنتیکی و تجزیه علیت بین عملکرد دانه با اجزای عملکرد، 15 هیبرید زودرس ذرت دانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در شهرستان خرم‌آباد مورد ارزیابی قرار گرفتند. تاریخ ظهور کاکل و ظهور گرده، تاریخ رسیدن، ارتفاع بوته، ارتفاع بلال، وضعیت استقرار، پوشش بلال، تعداد دانه در ردیف، تعداد ردیف در بلال، عمق دانه، وزن هزاردانه، ارزشیابی بوته، درصد چوب بلال، عملکرد دانه، سبزمانی گیاه و مقاومت به بیماری برگی و ساقه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای اندازه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیری شدند. نتایج نشان داد که ضرایب همبستگی ژنتیکی بین عملکرد دانه با صفات ارتفاع بوته، ارتفاع بلال‌‌‌‌، عمق دانه، تعداد دانه در ردیف و تعداد ردیف در بلال‌‌، مثبت و معنی‌دار بود، اما رابطه آن با صفات وزن هزاردانه، پوشش بلال، درصد چوب بلال و سبزمانی گیاه منفی و معنی‌‌‌دار ‌‌‌‌‌بود. همبستگی بین زمان ظهور کاکل و زمان رسیدن با صفات سبزمانی گیاه و بیماری برگی منفی و با صفات ارتفاع بلال، عمق دانه و پوشش بلال مثبت و معنی‌‌‌دار بود. که حاکی از آن است که ارقام دیر‌‌رس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر عملکرد دانه بالاتر و مقاومت بیشتری به بیماری‌‌‌‌ها داشتند. نتایج تجزیه رگرسیونی و تجزیه علیت نشان داد که صفات وزن هزاردانه، درصد چوب بلال با ضرایب منفی و عمق دانه، وضعیت استقرار و ارتفاع بوته با ضرایب مثبت، 52 درصد از تغییرات کل عملکرد دانه را توجیه نمودند و به‌عنوان صفات مؤثر در افزایش عملکرد دانه شناخته شدند.