بررسی اثرات صفات مرفولوژیک ژنوتیپ‌های گندم بهاره با مقاومت به بادزدگی فوزاریومی سنبله

Abstract

درک بهتر ارتباط میان صفات مورفولوژیک گیاه و مقاومت به بادزدگی فوزاریومی سنبله می‌تواند در اجرای یک برنامه اصلاحی موفق، مؤثر باشد. در این آزمایش به بررسی ارتباط میان مقاومت به بیماری و صفات مورفولوژیک ارتفاع بوته، طول پدانکل و تراکم سنبلچه‌ها در 28 رقم گندم بهاره و دو رقم گندم دوروم‌ پرداخته شد. همبستگی منفی و معنی‌داری میان ارتفاع بوته و طول پدانکل با حساسیت به بادزدگی فوزاریومی مشاهده شد. پابلندی در گندم به‌عنوان یک صفت نامطلوب زراعی به‌شمار می‌رود، در این پژوهش با رسم دیاگرام دوبعدی ارتفاع بوته در برابر مولفه‌ی حساسیت به بادزدگی فوزاریومی سنبله، اقدام به گزینش ژنوتیپ‌های پاکوتاه با مقاومت مناسب در برابر بادزدگی فوزاریومی شد. با توجه به‌نتایج به‌دست آمده ارقام فرونتانا، وانگشوبای و فرونتانا ام‌ایکس به‌عنوان ارقام مقاوم در برابر بادزدگی فوزاریومی سنبله، در گروه پابلندترین ارقام قرار گرفتند. با توجه به اهمیت زراعی طول پدانکل در غلات در توانایی گیاه در فتوسنتز و تشکیل دانه، به بررسی ارتباط میان این صفت با مقاومت به بادزدگی فوزاریومی سنبله پرداخته شد. با توجه به نتایج به‌دست آمده شش واریته‌ی با مقاومت بالا و پدانکل بلند در این آزمایش شناسایی شدند. با توجه به تاثیر تراکم سنبلچه‌ها روی عملکرد دانه در گندم، استفاده از دیاگرام دوبعدی تراکم سنبلچه در برابر مقاومت به بادزدگی فوزاریومی سنبله در این آزمایش به انتخاب ژنوتیپ‌های مقاوم همراه با تراکم بالای سنبلچه‌ها برای استفاده در برنامه‌های اصلاحی کمک کرد.