کشمیر: یک منازعه حل نشده بین هند و پاکستان

Abstract

جامو و کشمیر، از زمان ایجاد آن به عنوان یک ملک شاهانه در تاریخ 16 مارس 1846، که خود نتیجه پیمان امریتسار بین کمپانی هند شرقی (بعداً دولت انگلستان) و مهاراجه گلاب سینگ، همواره قربانی جغرافیای خود بوده، چرا که همیشه مورد طمع قدرتهای رقیب مجاور بوده است. کشمیر به‌عنوان منطقه‌ای با شکافهای قومی عمیق هیچ زمانی دارای یک حکومت با ثبات نبوده است. این منطقه در گذشته منشأ رقابت بین بریتانیا، روسیه و چین بوده است ولی در تاریخ سابقه دخالت مستقیم و درگیری‌های مسلحانه آنها بر سر کشمیر وجود ندارد. اما از زمان خروج بریتانیا و تشکیل کشورهای هند و پاکستان، جامو و کشمیر همانند تکه استخوانی بین آنها در حال کشیده شدن بوده و تا به حال سه جنگ در سالهای 1948، 1965و 1999 بر سر آن رخ داده است. یک سوم از خاک جامو و کشمیر از زمان قرارداد آتش بس اول ژانویه 1949 تحت اشغال پاکستان بوده است. مناقشه کشمیر یک مناقشه بین‌المللی است، که قدمتی 62 ساله دارد. به هر حال به نظر می‌رسد مناقشمه کشمیر، از پیامدهای ناشی از اختلاف «اجتماعی- حقوقی» ناشی می‌شود، چرا که پاکستان از درگیری‌های محلی حمایت می‌کند، در حالی که هند به جنبه‌های حقوقی الحاق به‌عنوان سند استقلال هند در قانون سال 1947تکیه می‌کند. ژئوپلیتیک جنوب آسیا متأثر از مسأله جامو و کشمیر است و دستیابی به صلحی پایدار در منطقه بستگی به قطعنامه‌های مورد حمایت دو طرف خواهد داشت. مقاله حاضر در پی ریشه‌یابی مناقشه کشمیر از سال 1948 به بعد و همچنین ارزیابی قطعنامه‌های متمادی و طرحهای مختلف گذشته برای حل و فصل مناقشه است. <br /> <br />