ژئوپلیتیک انسانگرا

Abstract

به‌دلیل وجود برخی از «نظریه‌های استنباطی» یا به ادعای بعضی صاحبنظران، «معماری شده» که بر تبیین رابطة فضا و قدرت در راستای کنترل و سلطه بر جهان توسط قدرت‌های بزرگ تاکید داشتند، ژئوپلیتیک متهم گردید که رفتار سلطه‌طلبی قدرت‌ها را توجیه نموده، به توسعه منازعه کمک کرده و اساساً دانشی است که مورد استفاده و یا سوء استفاده صاحبان قدرت قرار می‌گیرد. به همین دلیل شاید ژئوپلیتیک را دارای ماهیتی کاربردی دانسته که دانش آن در راستای اهداف سیاسی قدرت‌ها و حکومت‌ها مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. برخی نیز پا فراتر گذاشته و ژئوپلیتیک را در بروز جنگ‌های جهانی اول و دوم مقصر دانسته و آنرا سرزنش می‌کنند. بنابراین ژئوپلیتیک سنتی و چهره منفی آن تحت عنوان ژئوپلیتیک امپریالیستی را به چالش می‌کشند. ظهور دیدگاههای دیگر نظیر ژئوپلیتیک انتقادی، ژئوپلیتیک زیست ‌محیطی و نیز ضد ژئوپلیتیک توام با نگرش انتقادی را می‌توان در همین راستا ارزیابی کرد.