بررسی جایگاه ژئوپلیتیک انرژی در تأمین امنیت ملی ایران از منظر سه رویکرد امنیت‎ملی (گسترش‌محور، حفظ‌محور و توسعه‌محور)

Abstract

ژئوپلیتیک انرژی ایران در دو بعد ژئواکونومیک و ژئواستراتژیک، قابلیت بالقوه تأمین منافع و امنیت ملی کشور را دارا می‌باشد. در بعد ژئواکونومیک، ایران به‌عنوان دومین دارنده نفت و گاز جهان، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از اصلی‌ترین شرکای انرژی مصرف‌کنندگان بزرگ نفت و گاز جهان را دارد. در بعد ژئواستراتژیک نیز ایران در موقعیتی قرار دارد که می‎تواند در امنیت انرژی منطقه‎ای و جهانی نقشی محوری ایفا نماید. موارد یاد شده باعث افزایش قدرت ژئوپلیتیک در راستای تأمین امنیت ملی کشور می‎گردد. در بین عناصر تعیین‌کننده سرنوشت کشور ایران، عوارض مثبت و منفی ژئوپلیتیک همواره حضوری پررنگ داشته‌اند. هم‌اکنون نیز یکی از مهم‎ترین متغیرهای ژئوپلیتیک مؤثر بر سرنوشت کشور، متغیر انرژی می‌باشد و یکی از راه‎هایی که ایران می‌تواند ضریب امنیت ملی خود را افزایش دهد، توجه به سیاست خارجی مبتنی بر امنیت انرژی است.استدلال اصلی این مقاله که با روشی توصیفی- تحلیلی بررسی گردیده، این است که اگر در سطح تصمیم‎گیری کلان، از بین رویکردهای امنیت ملی کشور یعنی رویکردهای گسترش‌محور، حفظ‌محور و توسعه‌محور، اولویت به رویکرد امنیت ملی توسعه‎‌محور برای تعامل بیشتر با نظام جهانی داده شود در آن صورت است که می‎توان از طریق یک دیپلماسی انرژی منسجم و قوی، از ژئوپلیتیک انرژی در راستای توسعه قدرت‎ ملی و تأمین امنیت ‎ملی بهره جست.<br /> <br /> <br /> <br />