تغییر اقلیم و راهکارهای سازگاری با آن در کشاورزی

Abstract

تغییر اقلیم واقعیتی است که در بیشتر مناطق جهان و ازجمله کشور ایران در حال وقوع است. افزایش گازهای گلخانه­ای (به‌طور عمده گاز دی‌اکسیدکربن)، افزایش دما و نوسانات بارش از مؤلفه‌های تغییر اقلیم می­باشند که عملکرد محصولات زراعی و در مجموع تولید در بخش کشاورزی را در آینده دستخوش تغییرات زیادی خواهد نمود. شناخت تأثیرات این پدیده بر گیاهان زراعی و تأثیر آن‌ها بر عملکرد محصول و همچنین شناسایی راهکارهای سازگاری با این پدیده در بخش کشاورزی ازلحاظ مسائل مصرف آب، تولید و تأمین امنیت غذایی کشور حائز اهمیت است. در میان روش‌های سازگاری با تغییر اقلیم تغییرات در نوع محصول و الگوی کشت و تولید یا ایجاد ارقام محتمل به تنش­های محیطی (خشکی، شوری، گرما -حرارتی) نقش مهمی ایفا می­نمایند. در این مقاله با مطالعه و جمع‌بندی منابع معتبر جهانی و داخلی اثرات تغییر اقلیم بر محصولات زراعی، از جنبه­های تنش­های حرارتی، افزایش نیاز آبی، واکنش گیاهان به گاز CO₂ و درمجموع کارایی مصرف آب و تولید در بخش کشاورزی شناسایی و بحث شده و همچنین روش­ها و راهکارهای­ مواجهه و سازگاری با آن به همراه تعدادی راهکار در این زمینه ارائه‌شده است.