کم‌خونی همولیتیک ناشی از مسمومیت تجربی با پیاز در گوسفند قزل ایرانی

Abstract

این مطالعه بر روی 10 راس گوسفند نر یکساله نژاد قزل انجام گرفت. جهت اطمینان از سلامت دام­ها و نیز اجرای درمان ضدانگل، دام­ها به مدت یک ماه بدون هیچ مداخله دیگر و با جیره معمول و مرغوب نگه­داری شدند. سپس به تدریج در جیره روزانه دام­ها پیاز اضافه شد و در نهایت پس از یک هفته گوسفندان فقط با پیاز تغذیه می­شدند. دام­ها به مدت 10 هفته با پیاز تغذیه شدند و در طی این مدت در فواصل منظم و هر هفته یک­بار از دام­ها خون­گیری می­شد. بیشترین نشانه­های بالینی مشاهده شده شامل کم­خونی، رنگ پریدگی مخاطات، تاکیکاردی، تغییر رنگ مختصر ادرار، ضعف و بیحالی بود. یکی از گوسفندان علایم تشنج ناشی از ایسکمی مغزی نشان می­داد. تعداد گلبول­های قرمز، هموگلوبین و هماتوکریت از هفته اول رو به کاهش بود که در هفته سوم به سطح معنی­داری رسید (01/0><em>p</em>). تعداد اجسام هینز مشاهده شده در گلبول­های قرمز از هفته اول به شدت افزایش یافت که در هفته پنجم آزمایش به بیشترین حد خود رسید (001/0><em>p</em>). از هفته هشتم به بعد بهبودی نسبی در شاخص­های هماتولوژیک دیده می­شد، با وجود این دو راس از گوسفندان تحت مطالعه از فرط کم­خونی تلف شدند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد تغذیه گوسفندان با پیازهای مازاد و حذفی کشاورزان باید با احتیاط باشد تا اثرات زیان­بار ناشی از کم­خونی همولیتیک به حداقل برسد.