تعیین ضریب تضعیف جیوه جهت طراحی سیستم شیلدینگ جیوه برای بیماران تحت درمان با رادیوتراپی

Abstract

<strong>زمینه و هدف:</strong> هدف از رادیوتراپی رساندن دوز لازم به تومور و حفاظت ارگانهای سالم اطراف تومور است. بدین منظور و جهت ایجاد توزیع دوز مناسب از تعدیل­کننده­ها و یا جبران­کننده­های اشعه استفاده می­شود. بنابراین دانستن ضریب تضعیف مادة مورد استفاده برای محاسبات درمان ضروری است.<br /> <strong>روش بررسی:</strong> در این مطالعه، جیوه به عنوان ماده­ای مناسب برای شیلدینگ در رادیوتراپی معرفی شده است و همچنین یک روش جدید برای محاسبة ضریب تضعیف خطی مواد بر اساس فیزیک برهمکنش فوتون با ماده و محاسبات انتگرالی پیچیده ارائه شده است که به­وسیلة آن می­توان ضریب تضعیف هر مادة دلخواه را با توجه به ضخامت ماده و انرژی مورد استفاده، محاسبه نمود. در قسمت عملی، دوزیمتری در حضور شیلد و بدون شیلد در میدانها با ابعاد مختلف (15x15,10x10,6x6) برای شیلدهای جیوه با ضخامتهای متفاوت در انرژی 6Mv دستگاه شتاب­دهنده زیمنس انجام شد.<br /> <strong>یافته­ها:</strong> تغییر ضخامت مادة جاذب، کیفیت اشعه را تغییر می­دهد. تغییرات ضریب تضعیف با ضخامت مادة جاذب را طبق رابطه ارائه شده در این مقاله می­توان به­دست آورد و همچنین تغییرات آن را به ازای هر ضخامت می­توان بیان نمود، اما تغییر میدان درمانی تأثیر محسوسی بر ضریب تضعیف ندارد.<br /> <strong>نتیجه­گیری:</strong> تغییرات ضریب تضعیف با ضخامت مادة جاذب قابل صرف­نظر کردن نیست و برای درمان دقیق در رادیوتراپی بایستی لحاظ گردد. به عبارت دیگر استفاده از یک عدد به عنوان ضریب تضعیف برای ضخامتهای مختلف جبران­کننده­ها یا تعدیل­کننده­های اشعه در رادیوتراپی صحیح نیست و تغییرات ضریب تضعیف با ضخامت مادة جاذب بایستی در سیستمهای طراحی درمان مد نظر قرار گیرد.