پایش همه جانبه رخداد مرگ و میر بالای پرندگان آبزی مهاجر تالاب میانکاله در سال 1398

Abstract

یکی از مهم‌ترین مشکلات زیست‌محیطی تالاب میانکاله در مهروموم‌های اخیر، رخداد مرگ‌ومیر بالای پرندگان وحشی مهاجر در سال 1398 بود. تحقیق حاضر به علت اهمیت زیست‌محیطی رخداد مرگ‌ومیر پرندگان مهاجر و باهدف بررسی همه‌جانبه این رخداد و تشخیص دقیق علت شیوع مرگ‌ومیر، از طریق روش‌های استاندارد پایش غیرفعال و انجام مطالعات بالینی، کالبدگشایی و آزمایشگاهی استاندارد، انجام شد. در طی 50 روز پایش منطقه، تلفات پرندگان 38587 قطعه شمارش شد. بیشترین تلفات مربوط به چنگرها (حدود 85%) و فلامینگوها (6%) بود. در دو منطقه بهشهر و گلوگاه از 198 قطعه پرنده از گونه‌های مختلف نمونه‌گیری انجام شد. نمونه‌های بافتی شامل نمونه‌های سوآب حلقی و نای، کلوآک، خون کامل و سرم خون پرندگان زنده و بافت‌های مغز، نای، ریه، سنگدان و پیش معده، روده و محتویات، کبد، طحال، پانکراس و عضله سینه بودند. آزمایش‌های انجام‌شده بر روی نمونه‌ها عبارت بودند از: سویه‌های آنفلوانزا، نیوکاسل، وبای پرندگان، پاستورلا، انتریت و هپاتیت ویروسی اردک، تشخیص تفریقی گرم، حضور جیوه سرب، آرسنیک در بافت‌ها و نمونه‌ها، حضور سیانید در آب، باقیمانده سموم آفت‌کش و سموم. پاسخ تمامی آزمون‌ها به‌غیراز سم بوتولین منفی بود. طبق نتایج به‌دست‌آمده مسمومیت کلستریدیوم بوتولینوم در پرندگان آبزی تالاب میانکاله باعث این تلفات بالا شده است. نتایج آزمایشگاهی تائید می‌کنند که خواص فیزیکوشیمایی رسوبات و آب این قسمت، مؤید شرایط مساعد و مطلوب بروز بوتولیسم و سایر بیوتوکسین‌ها می‌باشد و ممکن است، در صورت عدم مدیریت، در سال‌های آتی تکرار شده و به همراه سایر عوامل ازجمله عوامل عفونی، باعث تشدید مرگ‌ومیر پرندگان شوند.