اثر عصارۀ هگزانی استخراج شده از گیاه دارویی کلپوره (Teucrium polium L.i) بر فعالیت تخمیر شکمبه‌ای میکروارگانیسم‌ها در شرایط in vitro

Abstract

کلپوره گیاهی از خانوادۀ نعناعیان بوده که دارای مصارف دارویی فراوانی در طب سنتی بوده ولی اثرات آن بر ویژگی‌های تخمیر شکمبه‌ای تابحال ناشناخته مانده است. از اینرو این آزمایش با هدف بررسی تأثیر عصارۀ هگزانی استخراج شده از گیاه کامل کلپوره با دستگاه سوکسله بر برخی فراسنجه‌های تخمیری میکروارگانیسم‌های شکمبه‌ای (شامل باکتری‌ها، پروتوزوآ و قارچ‌ها) و با کمک یک جیرۀ بالانس شده، در شرایط آزمایشگاهی انجام شد. عصارۀ هگزانی کلپوره با نسبت‌های صفر، 150، 300 و 450 قسمت در میلیون به یک محیط کشت تهیه شده از مایع شکمبۀ گوسفند و بزاق مصنوعی (با نسبت یک به دو) اضافه و سرانجام برخی فراسنجه‌های تخمیری اندازه‌گیری شدند. با افزایش سطح عصاره از صفر به 450 قسمت در میلیون، میزان نیتروژن آمونیاکی و اسیدهای چرب فرار کل (TVFA)، افزایش معنی‌داری (خطی) نسبت به تیمار شاهد نشان دادند ولی سایر موارد شامل pH، فراسنجه‌های تولید گاز (گاز 24 و 48 ساعت، پتانسیل و ثابت نرخ تولید گاز)، گوارش‌پذیری ماده‌ خشک و ماده ‌آلی تغییر ننمودند. ضریب تفکیک‌پذیری (PF)، تودۀ میکروبی تولیدی و بازده تولید تودۀ میکروبی در سطح 450 قسمت در میلیون، از کمترین مقدار برخوردار بودند. نتایج کلی نشان داد که عصارۀ هگزانی کلپوره قادر است برخی فراسنجه‌های تخمیری را در محیط کشت (مانند افزایش نیتروژن آمونیاکی و TVFA)، دستخوش تغییراتی نموده و تا حدودی بهبود بخشد به‌طوری‌که بیشترین این تغییرات در سطح 450 قسمت در میلیون عصاره مشاهده گردید. همچنین به‌نظر می‌رسد که سطوح کمتر از 450 قسمت در میلیون، قادر به تغییر معنی‌دار پارامترهای تخمیری مورد مطالعه در مقایسه با تیمار شاهد نیستند.