بررسی شیوع سرمی بروسلوز و برخی از عوامل خطر موثربرآن در جمعیت دام روستایی استان زنجان

Abstract

بروسلوز یکی از شایع‌ترین بیماری‌های قابل‌انتقال بین انسان و دام در ایران می‌باشد. بر اساس بروز سالانه بروسلوز انسانی، استان زنجان در گروه با خطر بالا طبقه‌بندی‌شده که به نظر می‌رسد مربوط به شیوع بالای بیماری در دام‌های اهلی استان باشد. این مطالعه مقطعی در نیمه اول سال 1397 جهت برآورد میزان شیوع، تعیین و سنجش عوامل خطر مؤثر بر آن در دام‌های روستایی استان زنجان در سطح انفرادی و گله‌ای صورت گرفت. برای این منظور از آزمایش‌های سرم‌شناسی رزبنگال (Rose Bengal)، رایت (Wright) و 2- مرکاپتواتانول (2-Meraptoetanol) همراه با تفسیر متوالی آن‌ها استفاده شد. نتایج نشان داد که میزان شیوع سرمی انفرادی و گله‌ای بیماری به ترتیب 4.0 درصد و 33.2 درصد بوده و در 51.9 درصد روستاها دام دارای تیتر آنتی‌بادی علیه بروسلا وجود داشت. برآورد نسبت شانس <br />(Odds Ratio:OR) نشان داد که دفن یا سوزاندن جنین، جفت و پرده‌های جنینی سقط شده (0.21=OR) و جمع‌آوری روزانه کود درفصل زایش (0.3=OR) از عوامل محافظت‌کننده در شیوع بیماری بوده درحالی‌که وجود بز در ترکیب گله (9.0=OR)، وجود سگ گله اختصاصی در دامداری (7.9=OR)، معرفی دام جدید به گله (5.0=OR)، جنین، جفت و پرده‌های جنینی سقط شده را در اختیار سگ قرار دادن (3.6=OR)، رها نمودن این اندام‌ها در محیط (5.2=OR)، دانش ناکافی دامدار در مورد روش‌های انتقال بیماری (3.3=OR)، نبود سابقه واکسیناسیون علیه بروسلوز (10.3=OR) و وجود سابقه سقط‌جنین در دام (3.7=OR) به‌عنوان عوامل خطر مهم برای ابتلاء سرمی بروسلوز شناخته شد. لذا در کنار اقدامات کنترلی معمول، به‌منظور مبارزه هدفمند با بروسلوز در استان ضروری است در جهت تقویت عوامل محافظت‌کننده و نیز در راستای تضعیف عوامل خطر بیماری اقدامات کنترلی اختصاصی را تعریف و اجرا نمود.