اثرات آللوپاتی عصاره گیاه دارویی روناس(Rubia tinctorum) بر ویژگی های جوانه زنی و رشد اولیه نهال بذر های ذرت (Zea mays)، سورگوم(Sorghum bicolor )، پیچک (Convolvolus arvense) و قیاق (Sorghum halepense)

Abstract

به منظور بررسی اثرات آللوپاتیک عصاره گیاه روناس بر خصوصیات جوانه‌زنی چند گیاه زراعی و علف هرز، 4 آزمایش جداگانه اجرا شد.آزمایش‌ها در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار و 5 تیمار بود. تیمارها شامل غلظت‌های مختلف عصاره روناس در 5 سطح (صفر، 25%، 50%، 75% و 100%) و بذرهای گیاهان زراعی و علف­های هرز (ذرت ، سورگوم، پیچک و قیاق) بودند. نتایج نشان داد که عصاره روناس ویژگی‌های جوانه‌زنی مانند، درصد و سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه و ساقه چه، نسبت طول ریشه‌چه به ساقه چه (R/S)، شاخص بنیه گیاهچه و وزن خشک کل همگی گیاهان را به‌طور معنی‌داری کاهش داد (p<0.5). درصد جوانه زنی بذرهای ذرت تا غلظت 50% عصاره و بذرهای سورگوم تا غلظت 75% عصاره تحت تاثیر قرار نگرفتند و تفاوت معنی داری با شاهد نداشتند، در صورتی که درصد جوانه زنی در بذر علف های هرز حتی با عصاره 25% روناس کاهش شدیدی نشان دادند. به­طور کلی در غلظت 25% ، جوانه زنی پیچک و قیاق به ترتیب %97 و %5/95 نسبت به ذرت و %96 و %94 کاهش نسبت به سورگوم نشان دادند. افزایش غلظت عصاره باعث کاهش معنی دار در سرعت جوانه زنی، طول ریشه چه و ساقه چه، نسبت ریشه به ساقه، شاخص بنیه گیاهچه و وزن خشک کل بذرهای گیاهان و علف های هرز شد. اما اثر بازدارندگی در بذر علف های هرز شدیدتر از گیاهان زراعی بود. نتایج نشان دهنده این است که روناس به عنوان یک گیاه دارویی سودمند ممکن است دارای ترکیبات شیمیایی آللوپاتیکی باشد که می تواند رشد گیاهچه علف های هرز قیاق و پیچک را در مزارع ذرت و سورگوم سرکوب نماید.